Trump ve Netanyahu'nun Ortadoğu'yu şekillendirme hedefi, kalıcı krizle mi sonuçlanıyor?

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

Donald Trump ve Binyamin Netanyahu, İran'a karşı elde edilecek bir zaferin Orta Doğu'yu yeniden şekillendireceğine inanıyordu. Bölge yeniden şekilleniyor. Ancak bekledikleri şekilde değil.

İran İslam Cumhuriyeti yenilgiye uğratılmış değil. Şimdi risk, açık çatışmaya girip çıkan, uzun süreli yıpratıcı bir kalıcı kriz.

İran yönetiminin, Trump ve Netanyahu'nun varsaydığından çok daha zorlu bir hedef olduğu ortaya çıktı. Değerlendirmeleri yanlıştı ve sonuçların kontrolünü kaybettiler.

Bunun son örneklerinden biri, İran'ın bir ABD Apache helikopterini düşürmesi oldu. Bu, İran yönetiminin Amerikalılara hâlâ zarar verebileceğinin ve bu savaştan galip çıkma kararlılığından geri adım atmayacağının bir başka hatırlatıcısı.

Onlar için zafer, hayatta kalmak ve dünyanın en stratejik su yollarından biri olan Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrollerinin kabul edilmesiyle daha güçlü bir caydırıcılık elde etmek anlamına geliyor.

Trump ve askeri yetkililer, helikopterin kaybına verecekleri yanıtı, hem baskı altına alınamayacaklarını aynı kararlılıkla göstermek hem de ağır ilerleyen ve şu ana kadar sonuç vermeyen diplomatik süreci korumak için dikkatle ayarlamaya çalışacaktır. Apache'nin mürettebatı hayatta kaldı. Ölmüş olsalardı, çok daha sert bir yanıt muhtemel olurdu.

Trump, Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmak ve İran'ın zenginleştirilmiş uranyum stoku ile daha geniş nükleer planlarıyla başlayacak uzun vadeli görüşmelerin koşullarını kabul etmek için İran ile bir anlaşmaya güveniyordu.

Savaş ABD'de genel olarak istenmiyor ve Trump bunu bir zafer olarak sunabileceği bir çıkış yolu arıyor. Bunun zor bir görev olduğu ortaya çıkıyor.

Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu eski bir dersi yeniden öğreniyor.

İnsanlar savaş sanatını ve lanetini keşfettiğinden beri, liderler bir savaşı başlatmanın, onu net bir zaferle sonlandırmaktan daha kolay olduğunu öğrendi.

Şubat ayının son gününde ülkelerini İran ile savaşa götürdüklerinde, her ikisi de tarihsel bir değişim anının geldiği varsayımını yansıtan kelimeler seçerek video açıklamaları yaptı. 1979'da Şah'ın devrilmesinden bu yana İran'ı yöneten rejimin sonunun yaklaştığı düşünülüyordu.

Florida'daki tatil beldesi Mar-a-Lago'da gece saatlerinde konuşan Trump, Ocak ayında İran'daki rejim karşıtlarına verdiği "yardım geliyor" sözünü yineledi.

"İran'ın büyük ve gururlu halkına bu gece şunu söylüyorum ki özgürlüğünüzün zamanı geldi. Sığınakta kalın. Evlerinizden çıkmayın. Dışarısı çok tehlikeli. Bombalar