Hicaz Demiryolu: İkinci Abdülhamid'in yarım kalan 'rüyası' bir asır sonra tamamlanabilecek mi?
Hicaz Demiryolu'nun yeniden canlandırması konusunda Suriye ve Ürdün ile imzalanan anlaşmanın ardından Suudi Arabistan ile de mutabakat anlaşması yapıldı. İkinci Abdülhamid'in "rüyam" diye tarif ettiği proje neden yüz yıl önce tamamlanamamıştı? Günümüzde tamamlanması ne anlama geliyor?
Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.
Osmanlı'nın son büyük projelerinden tarihi Hicaz Demiryolu, İstanbul'dan Mekke'ye uzanacaktı.
Dönemin Osmanlı Padişahı İkinci Abdülhamid böylece bölgedeki Müslümanların imparatorluğa bağlılığını sağlamayı umuyordu.
Ancak Şam'dan Medine'ye kadar tamamlanan proje bitirilemedi.
Rayların tamamlanan kısmı yıllar içinde unutuldu, bugün büyük kısmı kullanılamaz halde.
Türkiye, Suriye ve Ürdün tarihi projeyi canlandırmak istediklerini Eylül ayında duyurmuştu.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, 23 Eylül'de yaptığı açıklamada üç ülkenin bu konuda bir mutabakat zaptı taslağı üzerinde anlaştığını açıklamıştı.
Şimdi bu ülkelere Suudi Arabistan da katıldı. Bakan Uraloğlu ve Suudi mevkidaşı, 9 Haziran'da Riyad'da gerçekleştirilen törende iki ülke arasında ulaşım işbirliğinin geliştirilmesine yönelik bir mutabakat zaptı imzaladı.
Uraloğlu Eylül'deki açıklamasında, demiryolunun Suriye'deki eksik 30 kilometrelik üstyapısının Türkiye desteğiyle tamamlanacağını söyledi.
Ürdün Krallığı da Suriye'deki lokomotiflerin bakım-onarımı ve işletilmesine yönelik teknik imkanları araştıracak.
Ayrıca Türkiye'nin Akabe Limanı üzerinden Kızıldeniz'e erişimini güçlendirmek ve Ürdün ile karayolu taşımacılığının Suriye üzerinden yeniden başlamasını sağlamak için de çalışmalar yürütülecek.
Türkiye, tüm bu hedeflerin hayata geçirilmesi için eylem planı hazırlayacak.
İkinci Abdülhamid'in anılarında "benim eski rüyamdır" diye yer alan ve Osmanlı sultanına ithafen "Hamidiye Hicaz Demiryolu" olarak bilinen hat, 2 Mayıs 1900 yılında yayınlanan bir "irade-i seniyye" yani padişah fermanı ile ilan edildi.
İnşaat, resmi bir tören ile Şam'da aynı yılın Eylül ayında başladı.
Toplam uzunluğu 1400 kilometre olarak planlanan demiryolu Mekke ve Medine'ye kadar uzanacaktı.
Böylece diğer hatlar ile birleşince Osmanlı'nın başkenti İstanbul'dan İslam'ın kutsal şehirleri Mekke ve Medine'ye kadar kesintisiz demiryolu bağlantısı sağlanacaktı.
Projenin başlıca amacı Müslümanların hac yolculuğunu kolaylaştırmaktı.
Ancak BBC Türkçe'ye konuşan uzmanlara göre Osmanlı İmparatorluğu'nun projede bir hedefi daha vardı.
Çoğunluğu Müslüman olan bu bölgelerdeki merkezi kontrolü güçlendirmek ve askeri sevkiyatı kolaylaştırmak.
Hattın Medine'ye kadar ulaşan 1464 kilometrelik kısmı Eylül 1908'de tamamlandı ve İkinci Abdülhamid tarafından düzenlenen resmi bir tören ile açıldı.
Türk Tarih Kurumu Bilim Kurulu üyesi Prof. Dr. Nejla Günay, projenin tamamlanmasına karşı iki büyük
📌 Kaynak
Bu özet BBC Türkçe kaynağından otomatik derlenmiştir. Tamamı için orijinal habere gidin.
Orijinal haberi oku →