Hayvanlar Alfaları Hizaya Sokmak için Neler Yapıyor?

Hayvanlarda baskın bireylerin gücünü sınırlamaya yönelik davranışlar, küçük ölçekli insan toplumlarındaki eşitlikçi stratejilerle benziyor.

Eşitsizlik yalnızca insan gruplarına ve toplumlarına özgü değil. Görece az güce sahip bireyler, güç farklılıklarını dengelemek ya da düzenlemek için çeşitli davranışsal stratejilere sahip. İnsanlarda bu stratejiler arasında eleştiri, alay, itaatsizlik ve hatta güçlü bireylerin topluluktan dışlanması ya da idam edilmesi yer alıyor. Benzer toplumsal maliyetler taşıyan benzer eşitsizlik azaltıcı davranışlar hayvan topluluklarında da görülüyor.

Berlin Humboldt Üniversitesi’nde davranış biyoloğu ve Hayvan Toplumlarında Güç Dengesinin Korunması Emmy Noether Araştırma Grubu’nun başkanı Dr. Danai Papageorgiou, “Güçlü hayvanlar yiyeceğe ya da çiftleşme partnerlerine daha iyi erişim sağlamak için saldırgan davrandığında, diğer grup üyeleri eşitleyici davranışlarla yanıt verebiliyor. Bugüne dek hayvan topluluklarındaki eşitleyici davranış birleşik bir kavramsal çerçevede pek nadiren incelendi” diyor.

(İlgili: Şempanzeler ve Bonobolar Bizimkine Benzer Arkadaşlıklar Kuruyor)

Dr. Papageorgiou, “Kuşlar, primatlar, küçük memeliler ve hatta omurgasızlar da dahil olmak üzere pek çok hayvan topluluğunda görülen, farklı görünebilen ama benzer biçimlerde işleyen geniş bir eşitleyici davranış yelpazesini ele alıyoruz. Özellikle şaşırtıcı olan, hayvan eşitleyici davranışlarının farklı kategorileri ile küçük ölçekli insan toplumlarında bilinen davranışlar arasındaki güçlü örtüşmeydi” diyor.

Araştırma ekibi toplumsal dinamikleri yeni, çok boyutlu bir bakış açısından inceliyor.

Humboldt Üniversitesi’nden bilim insanı, “Geçmişte araştırmalar çok daha yoğun biçimde rekabete ve baskınlığa odaklanıyordu” diyor. Meslektaşlarıyla birlikte gücün bir grubun tüm üyeleri için kısa ve uzun vadeli maliyet ve faydalarını araştırıyor. Araştırmacılar ayrıca her grup üyesinin bir biçimde yararlanabileceği şekilde bir güç dengesinin nasıl korunabileceğiyle de ilgileniyor.

Dr. Papageorgiou, “Araştırmamız, her şeye hükmeden alfa hayvan imgesinin eksik olduğunu gösteriyor. Güç de sınırlandırılabilir. Güçlü bireyler sıklıkla bir alanda güç kullanmanın bedelini başka bir alanda etki kaybederek ödüyor” diyor.

Odakta şempanzeler, makaklar ve sülün (vulturine guineafowl)

Eşitleyici davranış kavramı, Christopher Boehm’ün 1990’larda avcı-toplayıcı toplumlardaki eşitlikçiliğin kökenleri üzerine yaptığı çalışmalardan geliyor. Hem insan hem de insan dışı gruplarda, başkalarını sömüren bireylerin gücü zayıflayabiliyor ve hatta topluluktan dışlanmalarıyla sonuçlana