Tuổi 20 trong 'thân xác' 60

Một ngày điển hình của cô gái bắt đầu bằng việc tắt báo thức năm lần bảy lượt, rồi nằm lướt TikTok đến trưa. Ngay cả việc ngồi dậy để lấy một chai nước cách giường hai bước chân cũng trở thành một thử thách về ý chí. "Cơ thể mình như một khối chì", Linh mô tả. "Cảm giác chỉ cần cử động mạnh là các khớp xương sẽ rắc một tiếng rồi rời ra".

Trong một lần hiếm hoi nhận lời đi leo núi cùng lớp, trong khi các bạn phăm phăm về đích, Linh phải bỏ cuộc ngay từ đoạn dốc đầu tiên. Cô ngồi bệt xuống vệ đường, lồng ngực đau thắt, thở không ra hơi, tự nhủ thầm "không bao giờ tham gia những buổi dã ngoại phải vận động" tương tự.

Hoàng Hải, 24 tuổi, nhân viên thiết kế đồ họa tại Hà Nội, lại bắt đầu bằng việc thức dậy sát giờ làm, sau đó ngồi dán vào ghế văn phòng 8-10 tiếng. Hải kể anh có một nguyên tắc "mọi thứ phải nằm trong tầm tay".

Nếu gói mì tôm ở cách nhà 200 mét, anh sẽ dắt xe máy thay vì đi bộ. Nếu chiếc điều khiển quạt rơi xuống đất, chàng trai sẽ dùng chân khều thay vì cúi người để "tiết kiệm năng lượng".

"Có những buổi chiều đứng dậy sau ca làm việc, mắt mình tối sầm lại, tai ù đi, phải bám chặt vào mép bàn mới không ngã", Hải kể. Lần khám sức khỏe gần đây, Hải bị gan nhiễm mỡ độ 1, tiền tiểu đường..., bác sĩ khuyên cần thiết lập chế độ ăn uống, tập luyện lành mạnh, nếu không bệnh sẽ chuyển nặng, cần dùng thuốc cả đời.

Với Hải, thời gian nằm trên giường, dùng điện thoại là hạnh phúc và thoải mái nhất. Ảnh: Nhân vật cung cấp

Quỹ dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) cho biết, Việt Nam là một trong 10 nước có người dân lười vận động nhất thế giới, thậm chí "khủng hoảng thiếu vận động" ở giới trẻ Việt Nam. Hơn 90% trẻ em gái và hơn 80% trẻ em trai chưa đáp ứng khuyến nghị vận động tối thiểu mỗi ngày, cho thấy lối sống tĩnh tại ngày càng phổ biến ở giới trẻ.

Nghiên cứu của Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế, 30% người Việt trưởng thành thiếu vận động thể lực. Tố chất về thể lực, sức bền và sức mạnh của thanh niên Việt Nam xếp vào mức kém so với tiêu chuẩn.

Nghiên cứu mới do Novo Nordisk phối hợp Decision Lab khảo sát trên 1.000 người trưởng thành tại Hà Nội, TP HCM, Đà Nẵng, Hải Phòng và Cần Thơ trong năm 2025. Nghiên cứu chỉ ra gần 2/3 người được khảo sát dành hơn 6 giờ mỗi ngày để ngồi. Hơn 1/3 thường xuyên sử dụng thực phẩm chế biến sẵn - nhóm thực phẩm thường chứa nhiều đường, muối, chất béo bão hòa và năng lượng "rỗng".

Hệ quả của việc lười vận động là thừa cân, béo phì. Theo đó, tỷ lệ thừa cân, béo phì ở học sinh Việt Nam tăng gấp đôi trong 10 năm qua, từ 8,5% lên 19%, con số tương tự tại các đô thị lớn là 26%. PGS.TS. Trần Thanh Dương, Viện trưởng Dinh dưỡng, đán