Neden gemiler henüz Hürmüz Boğazı'ndan geçmiyor?

Ancak BBC doğrulama servisi Verify'ın MarineTraffic gemi takip verilerine dayanan analizi, anlaşmanın duyurulmasından bu yana kritik su yolundan yalnızca yedi geminin geçtiğini ve Körfez'de yaklaşık 580 geminin beklediğini ortaya koyuyor.

Tahran, dünyadaki petrol ve gaz arzının yaklaşık beşte birinin normalde taşındığı Hürmüz Boğazı'nı 28 Şubat'ta ABD ve İsrail saldırılarının ardından fiilen kapattı.

Uzmanlar, çatışma başlamadan önce görülen seviyelere trafiğin dönmesini engelleyen önemli engeller bulunduğunu söylüyor: Güvenlik, mayınlar ve geçiş ücretleri.

Salı günü MarineTraffic verileri Körfez'de 250'den fazla tanker ve 330'dan fazla yük gemisi bulunduğunu gösteriyordu. Verilere göre tankerlerin yaklaşık %75'i hareketsiz.

Uydu görüntüleri, bunların birçoğunun Suudi Arabistan, Irak ve Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki (BAE) büyük petrol ihracat terminallerinin yakınında toplandığını gösteriyor.

Bölgedeki toplam gemi sayısının daha yüksek olması muhtemel, çünkü birçok gemi konumunu yayınlamıyor ve MarineTraffic verilerinde görünmüyor.

Ticari veri analitiği şirketi Kpler'de kıdemli petrol analisti Naveen Das, "Boğazdan trafik artmaya başladığında muhtemelen ilk göreceğimiz şey, Körfez içinde mahsur kalan gemilerin çıkışı olacaktır" dedi.

Kriz yönetim şirketi EOS Risk Group'tan Martin Kelly BBC Verify'a "Mevcut durum göz önüne alındığında Hürmüz Boğazı'ndan geçiş yapacak son derece cesur bir kaptan gerekir" dedi.

İran Şubat 2026 sonunda Hürmüz Boğazı'nı fiilen kapattığından beri, izni olmadan geçmeye çalışan gemilere ateş açtı.

ABD 13 Nisan'da İran limanlarına kendi deniz ablukasını uyguladı ve o tarihten bu yana ABD Merkez Komutanlığı'na göre bazı gemilerin makine dairelerine Hellfire füzeleri fırlatılması da dahil olmak üzere dokuz gemiyi devre dışı bıraktı.

Trump 14 Haziran Pazar günü ABD deniz ablukasının "derhal kaldırıldığını" açıklamasına rağmen daha sonra bunun İran ile anlaşma imzalanana kadar yürürlükte kalacağını söyledi.

15 Haziran tarihli uydu görüntüleri, Umman Denizi girişinde Amerikan abluka hattına yakın dört ABD savaş gemisini gösteriyor.

Anlaşmanın duyurulmasının ardından uzmanlar, gemi kaptanları, sahipleri ve sigortacıların Umman Denizi'ne çıkış için hazırlık yaptığını ve gemilerini Körfez'de konumlandırdığını, ancak çok azının ilk adımı atmak istediğini söylüyor.

Das, "Gördüğümüz şey hâlâ büyük ölçüde bekle-gör yaklaşımı. Kimse gerçekten ilk olup bu riski almak istemiyor" dedi.

"Risk almaya daha istekli bazı sahipler ve kaptanlar, örneğin bazı Yunan şirketleri, gelip başarılı şekilde çıkış yaparsa bu diğerlerinde güven ol