Ba ngã rẽ của người trẻ trước bài toán mua nhà

Vợ chồng anh Nam (34 tuổi), làm trong ngành công nghệ tại TP HCM được 4 năm, từng dự tính mua căn hộ ở phía đông thành phố trước tuổi 35. Tuy nhiên, kế hoạch phải tạm hoãn khi căn hộ họ chọn tăng từ 4 tỷ đồng (cuối năm 2024) lên hơn 5,5 tỷ đồng.

Với tổng thu nhập trên 60 triệu đồng mỗi tháng, áp lực trả trước và trả góp dài hạn khiến họ dè dặt hơn. "Chúng tôi vẫn muốn có nhà để ở nhưng giá tăng cao quá, sợ mua xong phải thắt lưng buộc bụng suốt 15-20 năm", anh Nam nói và cho biết chờ cơ hội mua sản phẩm phù hợp hơn.

Tương tự, chị Vy (29 tuổi), làm trong ngành marketing, quyết định tiếp tục thuê nhà thay vì mua, sau khi tính toán áp lực dòng tiền. Với căn hộ khoảng 4,5 tỷ đồng, lãi vay hàng tháng có thể chiếm quá nửa thu nhập gia đình chị. Không muốn "khóa" dòng tiền vào khoản vay dài hạn, chị chọn tiếp tục thuê và từ bỏ kế hoạch mua nhà thành phố.

"Khi giao thông thuận tiện hơn, tôi có thể tính chuyện về tỉnh mua nhà, còn lúc này, thuê trọ là giải pháp tối ưu", chị cho hay.

Câu chuyện này không còn hiếm ở các đô thị lớn. Báo cáo phân tích của Avison Young Việt Nam cho thấy nhu cầu nhà ở của người trẻ vẫn lớn nhưng cách tiếp cận đang thay đổi khi giá nhà tăng nhanh, khả năng tích lũy thu hẹp và tư duy tiêu dùng khác trước.

Thị trường theo đó đang hình thành ba nhóm người trẻ với lựa chọn khác nhau về định hướng an cư.

Nhóm đầu tiên là những người "chờ cơ hội", vẫn muốn sở hữu nhà nhưng ngày càng thận trọng trước biến động lãi suất, tín dụng và giá bán. Khi giá nhà tăng nhanh hơn tốc độ tích lũy, họ kéo dài thời gian chuẩn bị tài chính thay vì xuống tiền sớm.

Nhóm thứ hai chọn "đánh đổi để sở hữu". Với tâm lý càng chờ càng khó mua, họ chấp nhận dịch chuyển ra xa trung tâm hoặc đô thị vệ tinh để tìm sản phẩm vừa túi tiền. Tuy nhiên, đổi lại là áp lực trả nợ kéo dài và sự phụ thuộc lớn hơn vào hỗ trợ tài chính hoặc hạ tầng kết nối.

Cuối cùng là nhóm xem thuê nhà như lựa chọn dài hạn. Họ không coi mua nhà là mục tiêu phải đạt càng sớm càng tốt mà ưu tiên sự linh hoạt, cơ hội nghề nghiệp và kế hoạch tài chính cá nhân. Thay vì gánh khoản vay dài hạn, nhóm này dành nguồn lực cho đầu tư, học tập hoặc nâng chất lượng sống.

Một gia đình trẻ đang sinh hoạt trong phòng trọ tại TP HCM. Ảnh: Lê Tuyết

Xu hướng này cũng được phản ánh qua các nghiên cứu thị trường. Theo Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS), hơn 60% người trẻ dưới 35 tuổi tại Hà Nội, TP HCM và Đà Nẵng đang chọn thuê nhà do áp lực tài chính. Báo cáo của Batdongsan cho thấy khoảng 55% người dưới 35 tuổi vẫn ở thuê, trong khi tỷ lệ sở hữu nhà chỉ khoảng 14%. Phần lớn nhu cầu an cư tập trung ở n