Gezondheidsongelijkheid groeit: hoe armer hoe zieker, en hoe meer inkomen naar zorg gaat

Hoe armer Belgen zijn, hoe slechter hun gezondheid en hoe groter het deel van hun loon dat aan zorg besteed wordt. Dat blijkt uit een nieuwe studie van CM Gezondheidsfonds, gebaseerd op gegevens van 4 miljoen leden. Wie de meeste zorg nodig heeft, maakt er bovendien het minst gebruik van. De resultaten zijn zorgwekkend: de ongelijkheid in de gezondheidszorg, die al groot was, groeit verder.

Een studie van CM Gezondheidsfonds toont aan dat hoe armer de Belg is, hoe slechter de gezondheid. De mensen met het laagste inkomen besteden bovendien zes keer meer van hun budget aan gezondheidszorg dan de rijksten. De gezondheidsongelijkheid in België groeit sneller dan in andere Europese landen.

Mensen die het meest zorg nodig hebben, maken er het minst gebruik van: ze stellen zorg vaker uit om financiële redenen, waardoor ze uiteindelijk vaker op de spoeddienst belanden. In arme wijken lag het sterftecijfer in 2023 maar liefst 50 procent hoger dan in rijke wijken.

CM pleit voor concrete maatregelen om de kloof te dichten, zoals het uitbreiden van het derdebetalerssysteem zodat mensen met beperkte middelen geen zorg meer hoeven voor te schieten. CM-voorzitter Luc Van Gorp: "Degenen die zorg het hardst nodig hebben, zijn ook degenen die er het minst toegang toe hebben en de hoogste prijs betalen."

Gezondheidsverschillen volgen een duidelijk patroon: hoe lager het inkomen, hoe slechter de gezondheid. Het is dus geen tegenstelling tussen arm en rijk, maar een glijdende schaal waarbij ook de middengroepen getroffen worden.

Die verschillen bestaan al langer, maar uit de studie van CM blijkt dat ze tussen 2011 en 2023 alleen maar groter zijn geworden. De ongelijkheid groeit in ons land ook sterker dan in andere Europese landen.

De ongelijkheid is het gevolg van een opeenstapeling van drempels die de toegang tot zorg belemmeren

De cijfers zijn duidelijk. Zo ligt het sterftecijfer veel hoger in arme wijken dan in rijke wijken. In arme buurten overlijdt in een jaar tijd 1,13 procent van de inwoners, in rijke buurten is dat 0,75 procent. Ook bij chronische ziekten zoals diabetes zijn er grote verschillen. In arme buurten heeft 10,8 procent van de inwoners diabetes, tegenover 5,4 procent in rijke buurten.

"Dat is niet het resultaat van individuele keuzes, maar van de opeenstapeling van drempels, zowel financieel, administratief als organisatorisch, die de toegang tot zorg belemmeren", zegt CM-voorzitter Luc Van Gorp.

De verschillen in gezondheid hangen voor een deel samen met leefomstandigheden: slechtere woningen, fysiek zwaarder werk en beperkte toegang tot basisv