James Webb teleskobu, Terzan 5’te Samanyolu’nun eski izini buldu

NASA/ESA/CSA James Webb Uzay Teleskobu ve Hubble Uzay Teleskobu, Samanyolu’nun merkezindeki Terzan 5 için uzun süredir kabul gören tanımı değiştiren veriler sağladı. Araştırma ekibi, bu yıldız topluluğunun klasik bir küresel yıldız kümesi gibi davranmadığını ortaya koydu. Bunun yanı sıra ekip, Terzan 5 içinde 12,5 milyar, 4,7 milyar, 3,8 milyar ve 2,5 milyar yıl önce oluşmuş dört ayrı yıldız nesli belirledi.

Terzan 5, Samanyolu’nun merkezinde yer alan ve gök bilimcilerin “şişkin bölge” diye andığı yoğun alanda bulunuyor. Bu bölge, yıldız kalabalığı ve toz nedeniyle gözlem yapmayı zorlaştırıyor. Buna rağmen Webb’in kızılötesi görüşü, Hubble’ın arşiv optik verileriyle birleşince araştırmacılar yıldız topluluklarını daha net ayırdı. Böylece Terzan 5’in tek bir eski yıldız kuşağı taşımadığı görüldü.

Küresel yıldız kümeleri genellikle tek ve çok yaşlı bir yıldız popülasyonuyla tanımlanıyor. Ne var ki Terzan 5, farklı yaşlara ve farklı demir bolluklarına sahip yıldız nesilleri barındırıyor. Araştırmacılar bu nedenle sistemi artık yalnızca küresel yıldız kümesi sınıfına koymuyor. Bunun yerine Terzan 5’i, Samanyolu’nun oluşum sürecinden kalan şişkin bölge fosil parçası olarak ele alıyor.

Webb tarafında NIRCam kamerasıyla alınan yakın kızılötesi veriler, çalışmanın temel gözlem gücünü oluşturdu. Ekip, Webb’de F115W ve F200W, Hubble’da ise F606W ve F814W filtrelerinden gelen ölçümleri birlikte kullandı. Öte yandan bu birleşim, Samanyolu merkezindeki tozun sakladığı yıldız ayrımlarını daha okunur hâle getirdi. Araştırmacılar böylece Terzan 5’in yıldız yaşlarını ve kimyasal izlerini birbirinden ayırdı.