Tình báo Mỹ lo ngại Iran 'có thể đóng Hormuz bất cứ lúc nào'

CNN ngày 16/6 dẫn ba nguồn tin am hiểu các đánh giá tình báo Mỹ cho rằng Iran từ nay hoàn toàn có thể ngăn chặn mọi tàu bè đi qua eo biển Hormuz, đồng nghĩa sau hơn ba tháng xung đột với Mỹ, nước này đang sở hữu công cụ mới có khả năng đe dọa đến nền kinh tế toàn cầu.

Ngay cả khi Mỹ - Iran dự kiến ký thỏa thuận ngày 19/7 nhằm mở lại eo biển Hormuz để làm tiền đề cho tiến trình đàm phán hạt nhân, Tehran đã chứng minh họ có thể cắt đứt tuyến vận tải huyết mạch của thế giới bất kỳ lúc nào và hoàn toàn có thể lặp lại điều đó trong tương lai nếu muốn.

"Chúng ta về cơ bản đã trao cho Iran quyền kiểm soát eo biển này, một loại vũ khí còn mạnh hơn cả bom hạt nhân", một nguồn thạo tin của tình báo Mỹ cho hay.

Người này cho rằng cuộc chiến đã làm thay đổi căn bản cách suy nghĩ của Tehran về việc sử dụng Hormuz như một đòn bẩy chiến lược sau khi Mỹ chấp nhận thỏa hiệp.

Tướng Mohammad Akraminia, phát ngôn viên quân đội Iran, ngày 16/6 cũng tuyên bố cuộc xung đột vừa qua với Mỹ và Israel đã củng cố sự tự tin của Tehran và chứng minh khả năng chịu áp lực của họ.

Akraminia cho rằng cuộc chiến đã giúp lực lượng vũ trang Iran tăng cường phối hợp, hiệp đồng tác chiến, thúc đẩy sản xuất quốc phòng trong nước, giúp Iran triển khai các tên lửa tiên tiến hơn cùng các thế hệ máy bay không người lái (UAV) mới. Đây đều là những vũ khí chủ lực có thể giúp Iran phong tỏa hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz.

Theo tình báo Mỹ, Iran cũng nhận ra họ có thể sử dụng các đòn tấn công có chọn lọc, nhắm vào hạ tầng năng lượng của các nước vùng Vịnh như một công cụ hiệu quả trong chiến tranh bất đối xứng. Đây là lợi thế chiến lược mới xuất hiện sau xung đột và Iran có thể tiếp tục khai thác trong tương lai.

Một quan chức cấp cao Mỹ cho biết Iran sẽ không được hưởng bất kỳ lợi ích nào từ thỏa thuận khung nếu không duy trì hoạt động thông suốt tại eo biển Hormuz và tuân thủ các điều khoản đã cam kết. Washington dự kiến từng bước nới lỏng phong tỏa tương ứng với việc Iran khôi phục lưu thông hàng hải trong khu vực.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia vận tải biển nhận định hoạt động qua eo biển Hormuz khó có thể sớm trở lại bình thường. Những bất định liên quan đến nội dung thỏa thuận cùng nguy cơ an ninh vẫn có thể khiến lưu lượng tàu thuyền qua Hormuz chỉ có thể phục hồi chậm trong nhiều tuần hoặc nhiều tháng tới.

Xuồng cao tốc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran di chuyển trên vịnh Ba Tư tháng 4/2024. Ảnh: AFP

Một trong những nguyên nhân khiến Iran tin rằng họ có thể tiếp tục sử dụng Hormuz như công cụ gây sức ép là nước này vẫn duy trì được phần lớn năng lực quân sự sau hơn ba tháng giao t