Van burger tot commandant: Oleksandr vecht al sinds Maidan voor pro-Europees Oekraïne

"Het was de hoop dat de toenadering tot Europa vreedzaam kon verlopen." Oleksandr Inytsky - in militair tenue en met plukken grijs in zijn zwarte baard - kijkt vanaf de heuvel van het Oktoberpaleis uit over het Maidanplein in Kyiv. Toen in 2014 de revolutie uitbarstte, had zijn hulporganisatie hier een uitvalsbasis. Ze probeerden de protesten in goede banen te leiden. Om "chaos te voorkomen", zoals hij het zelf omschrijft. Tevergeefs. Oekraïners waren woedend omdat de toenmalige president Janoekovytsj besloot een associatieverdrag met de EU tegen te houden en toch weer de banden met Moskou aan te halen. "We wilden onafhankelijk zijn en we probeerden ook onze eerste stappen te zetten voor toetreding tot de EU", blikt de nu 50-jarige Inytsky terug. Deze week mocht Oekraïne eindelijk aan de formele toetredingsgesprekken beginnen. Slachtoffers Europese toekomst Maidan werd een slagveld. Oproerpolitie en demonstranten gingen elkaar te lijf. Scherpschutters openden het vuur op burgers die zich verzameld hadden. Inytsky's taak veranderde: met zijn collega's voerde hij gewonden af van het plein. Meer dan honderd Oekraïners kwamen tijdens Euromaidan om het leven. Die 'Hemelse Honderd' worden nog altijd groots gevierd in Oekraïne. Het waren de eerste slachtoffers van de strijd voor een Europese toekomst. Een van de wegen rond Maidan is naar de slachtoffers vernoemd, langs de route die Inytsky gebruikte voor het afvoeren van gewonden is een monument opgetuigd. Onderhandelingen begonnen Wat begon als een opstand voor een onafhankelijke toekomst vrij van Moskou en in de EU, is uitgelopen tot een oorlog die twaalf jaar later nog voortduurt. Maandag begon Oekraïne samen met Moldavië formeel met de onderhandelingen met Brussel voor lidmaatschap. Het is een belangrijk moment, al zijn er nog wel grote verschillen in de verwachtingen over wanneer dat lidmaatschap een feit is. Want na al die jaren en al die offers, heerst in Oekraïne het gevoel dat Brussel wel mag opschieten. President Zelensky hamert er steeds op dat zijn land volgend jaar al de nodige hervormingen op bijvoorbeeld het gebied van corruptie heeft doorgevoerd. Veel EU-landen zijn echter voorzichtig en zien als vroegst mogelijk toetredingsjaar 2032. Veel landen zijn tegen versneld lidmaatschap. Zo ook Hongarije onder het leiderschap van de nieuwe premier Magyar. Hij beëindigde weliswaar het veto van zijn voorganger Orbán waardoor de gesprekken nu formeel kunnen beginnen , maar Magyar benadrukte daarbij wel direct dat Oekraïens lidmaatschap "tien tot vijftien jaar" zal duren. Redacteur Europese Unie Roemer Ockhuijsen: "EU-landen voeren op dit moment discussies over een snellere toetredingsroute voor Oekraïne, via een lidmaatschap light . Dan zou Oekraïne al lid kunnen worden voordat het alle benodigde hervormingen heeft doorgevoerd, maar krijgt het bijvoorbeeld nog geen stemrecht. Maar de EU-landen zijn het nog niet eens over zo'n spoedlidmaatschap. En het is de vraag of Oekraïne dat zelf wel wil. Dus moeten Oekraïners vooralsnog de klassieke route bewandelen. Dat betekent dat ze nu aan de slag gaan met het eerste deel van de onderhandelingen: 'fundamentele kwesties'. Daarvoor zijn bijvoorbeeld hervormingen van de rechterlijke macht en de controle op overheidsfinanciën nodig. Na de fundamentele kwesties volgen nog vijf onderhandelingsblokken, zogeheten clusters. Die gaan onder meer over concurrentiekracht en buitenlandbeleid." Inytsky is in zekere zin een verpersoonlijking van alles wat Oekraïne sinds Euromaidan heeft meegemaakt. Eerst verloor hij vrienden tijdens de revolutie. "We hadden intensieve gesprekken over de toekomst en over waarom we er stonden", zegt hij. Na de revolutie vormde hij met vrienden en kennissen een vrijwilligerskorps dat ging vechten in het oosten. "Iedereen die op het Maidanplein had meegedaan, pakte de wapens op." Hij strijdt dus nu al twaalf jaar. Inmiddels is hij commandant van een drone-eenheid die vecht in de Donbas, in Oost-Oekraïne. Twee broers vechten onder zijn commando. Een andere broer is krijgsgevangen genomen door Rusland. Voor Inytsky is duidelijk dat deze oorlog niet alleen maar om Rusland en Oekraïne gaat. Het kan veel grotere vormen aannemen, daarom is toetreding voor hem belangrijk. "We moeten onze krachten bundelen", zegt Inytsky. "Wij hebben de Europese steun hard nodig. En wij zijn in deze periode uitgegroeid tot een sterke natie, en hebben geleerd hoe we moeten vechten."