เหตุใดเรือเดินทะเลหลายร้อยลำยังไม่ออกจากช่องแคบฮอร์มุซ แม้ทรัมป์ประกาศข้อตกลงกับอิหร่าน

เมื่อประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ เปิดเผยถึงข้อตกลงระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่านเมื่อวันอาทิตย์ (14 มิ.ย.) และประกาศเรื่อง "การเปิด" ช่องแคบฮอร์มุซ เขาทิ้งท้ายในโพสต์บนทรูธโซเชียลของเขาว่า "เรือจากทั่วโลก พวกคุณสตาร์ทเครื่องยนต์ได้เลย ปล่อยให้น้ำมันไหลออกมาเลย"

บีบีซีเวริฟาย (BBC Verify) วิเคราะห์ข้อมูลจากระบบติดตามการเดินเรือของมารีน ทราฟฟิก (MarineTraffic) พบว่ามีเรือเพียง 7 ลำที่ล่องผ่านเส้นทางน้ำสายหลักนี้ออกไปนับตั้งแต่มีการประกาศข้อตกลง และยังคงมีเรือมากถึง 580 ลำที่ดูเหมือนยังรอดูสถานการณ์อยู่ในอ่าวอาหรับ

ทางการอิหร่านปิดช่องแคบฮอร์มุซจนไม่สามารถสัญจรได้ หลังถูกสหรัฐฯ และอิสราเอลโจมตีเมื่อวันที่ 28 ก.พ. ช่องทางนี้เป็นเส้นทางขนส่งน้ำมันและก๊าซมากถึงหนึ่งในห้าของโลก

ผู้เชี่ยวชาญมองว่าอุปสรรคสำคัญที่ทำให้การสัญจรในช่องแคบยังไม่กลับสู่ภาวะปกติก่อนสงครามจะเริ่มคือ มาตรการความปลอดภัย ทุ่นระเบิด และค่าธรรมเนียมผ่านทาง

ข้อมูลติดตามการเดินเรือจากมารีน ทราฟฟิกเมื่อวันอังคาร (16 มิ.ย.) พบว่ามีเรือบรรทุกน้ำมันกว่า 250 ลำ และเรือบรรทุกสินค้ากว่า 330 ลำที่อยู่ภายในอ่าว

ข้อมูลบ่งชี้ด้วยว่าเรือบรรทุกน้ำมันราว 75% หยุดนิ่งอยู่กับที่ โดยภาพถ่ายดาวเทียมแสดงให้เห็นว่าหลายลำจอดนิ่งอยู่ใกล้กับสถานีส่งออกน้ำมันหลักในซาอุดีอาระเบีย อิรัก และสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ (ยูเออี)

อย่างไรก็ตาม จำนวนเรือในพื้นที่อาจจะมีจำนวนมากกว่าข้อมูลจากระบบติดตามเดินเรือ เพราะเรือหลายลำไม่ได้แสดงตำแหน่งของตัวเอง ทำให้ไม่ปรากฏอยู่ในฐานข้อมูลของมารีน ทราฟฟิก

"สิ่งแรกที่เราอาจจะได้เห็นเมื่อมีการสัญจรผ่านช่องแคบมากขึ้น คือการอพยพออกจากช่องแคบของบรรดาเรือเดินทะเลที่ติดอยู่ในอ่าว" นาวีน ดาส นักวิเคราะห์อาวุโสด้านน้ำมัน จากเคปเลอร์ (Kpler) บริษัทวิเคราะห์ข้อมูลการค้า ระบุ

แต่จนถึงตอนนี้ การเดินเรือผ่านออกไปทางช่องแคบฮอร์มุซดูเหมือนจะยังไม่เกิดขึ้น

"กัปตันเรือจะต้องกล้าหาญอย่างยิ่งยวด หากจะผ่านช่องแคบฮอร์มุซในเวลานี้" มาร์ติน เคลลี จากอีโอเอส ริสก์ กรุ๊ป บริษัทด้านการบริหารจัดการวิกฤตบอกกับบีบีซีเวริฟาย

นับตั้งแต่อิหร่านเริ่มปิดกั้นช่องแคบฮอร์มุซจนไม่สามารถใช้การได้ในช่วงปลายเดือน ก.พ. อิหร่านได้ยิงเรือหลายลำที่พยายามจะข้ามช่องแคบแห่งนี้โดยไม่ได้รับอนุญาต

ขณะที่สหรัฐฯ ได้เริ่มมาตรการปิดล้อมท่าเรือต่าง ๆ ของอิหร่านในวันที่ 13 เม.ย. และเข้าควบคุมและยุติการเดินเรือของ "เรือที่ไม่ฟังคำสั่ง" จำนวน 9 ลำนับจากนั้น และยังยิงขีปนาวุธเฮลไฟร์ใส่ห้องเครื่องยนต์ของเรือบางลำด้วย ตามการเปิดเผยของกองบัญชาการกลางสหรัฐฯ หรือเซนต์คอม (US Central Command)

แม้ทรัมป์จะออกมาประกาศเมื่อวันอาทิตย์ (14 มิ.ย.) ถึงการถอนการปิดล้อมทางเรือของสหรัฐฯ โดยทันที แต่ประธานาธิบดีทรัมป์ก็กล่าวในภายหลังว่ามาตรการนี้จะยังคงอยู่เช่นเดิมจนกว่าข้อตกลงกับอิหร่านจะได้รับการลงนาม

ภาพถ่ายดาวเทียมเมื่อวันที่ 15 มิ.ย. แสดงให้เห็นเรือรบสหรัฐฯ จำนวน 4 ลำอยู่ในพิกัดใกล้เส้นทางการปิดล้อมของสหรัฐฯ บริเวณทางเข้าอ่าวโอมาน

ผู้เชี่ยวชาญส่วนหนึ