म्यानपावर व्यवसायीको विरोधपछि साउदीको अनिवार्य ‘सिप परीक्षण’ कार्यक्रम स्थगित

साउदीले बुधबार काठमाडौं बसुन्धरास्थित केन्द्रबाट सामान्य श्रमिकका लागि सिप परीक्षण कार्यक्रम सुरु गर्ने तयारी गरेको थियो । उद्घाटन कार्यक्रम चलिरहेकै बेला व्यवसायीहरू केन्द्र पुगेर विरोध प्रदर्शनमा उत्रिएका थिए ।

३ असार, काठमाडौं । वैदेशिक रोजगार व्यवसायीले साउदी अरबले नेपाल सरकारसँग पर्याप्त समन्वय नगरी काठमाडौंमा सञ्चालन गर्न लागेको श्रमिक सिप परीक्षण प्रमाणीकरण केन्द्रको विरोध गरेका छन् ।

प्रदर्शन क्रममा उनीहरूले ‘सिप प्रमाणीकरण कार्यक्रम’ लेखिएको बोर्डसमेत हटाएका थिए । सयौँको संख्यामा उद्घाटन कार्यक्रमस्थल पुगेर व्यवसायीले नाराबाजी गर्दै विरोध प्रदर्शन समेत गरेका थिए ।

‘साउदीको सिन्डिकेट’ खारेज गर भन्दै नाराबाजी गर्नुका साथै उद्घाटन कार्यक्रमका लागि लगाइएको गेट तथा बोर्ड समेत व्यवसायीहरूले हटाएका थिए ।

उद्घाटन समारोहमा नेपालका लागि साउदीका राजदूत आउने कार्यक्रम थियो । तर, व्यवसायीहरूको विरोधपछि उनी कार्यक्रममा आउन सकेनन् ।

व्यवसायीले नेपाल–साउदी श्रम सम्झौताको मर्मविपरीत एकतर्फी लागु गर्न खोजिएको यो व्यवस्था स्वीकार्य नहुने बताएका छन् । उनीहरूले नेपाल सरकारसँग आवश्यक सहकार्य र सहमति नगरी सञ्चालन गर्न लागिएको सिप परीक्षण कार्यक्रम अघि बढ्न नदिने चेतावनी दिए ।

व्यवसायीको विरोधपछि साउदी उक्त निर्णय तत्काल कार्यान्वयनबाट पछि हटेको छ । इन्डस्ट्रियल ट्रेनिङ इन्स्टिच्युट नेपालले आजदेखि लागु हुने एसभीपी कार्यक्रम हाललाई स्थगित गरिएको जनाएको छ ।

साउदीले नेपाली श्रमिकका लागि सिप प्रमाणीकरण (स्किल सर्टिफिकेसन) अनिवार्य बनाएको थियो । नयाँ व्यवस्था अनुसार बुधबारदेखि सिप परीक्षण पास नगरेका श्रमिकले साउदी अरबका लागि श्रम स्वीकृति नपाउने भन्ने थियो ।

नयाँ व्यवस्था अनुसार रोजगारीमा साउदी जान चाहने श्रमिकले सिप परीक्षणका लागि अतिरिक्त शुल्क तिर्नुपर्ने थियो । परीक्षा शुल्कबापत ५० अमेरिकी डलर र पूर्वसिकाइ मान्यता (आरपीएल) शुल्कबापत थप ५० डलर गरी कुल १ सय डलर (करिब १५ हजार रुपैयाँ) खर्च हुने उल्लेख थियो ।

सिप प्रमाणीकरणका लागि श्रमिकले ‘स्किल्स भेरिफिकेसन प्रोग्राम’ (एसभीपी) अनलाइन मार्फत आफ्ना आवश्यक प्रमाणपत्र अपलोड गर्नुपर्ने व्यवस्था गरेको थियो ।

साउदी पक्षले सिप परीक्षण उत्तीर्ण भएको प्रमाणपत्र पेस नगरेसम्म श्रमिकलाई भिसा जारी नगरिने जनाएको थियो । प्रारम्भिक चरणमा सामान लोड तथा अनलोड गर्ने कामदार, भरिया, ठेला चालक तथा निर्माण क्षेत्रका श्रमिकलाई सिप परीक्षणको दायरामा ल्याइएको थियो । यद्यपि, निर्माण क्षेत्रभित्र कुन–कुन कामका श्रमिकलाई परीक्षणमा सहभागी गराइने भन्ने विषय अझै स्पष्ट गरिएको छैन ।

नेपाल वैदेशिक रोजगार व्यवसायी संघ अध्यक्ष डिकबहादुर खत्रीले यसलाई ‘सिप परीक्षणका नाममा सिन्डिकेट’ को संज्ञा दिएका छन् । यो व्यवस्थाले श्रमिकलाई चर्को आर्थिक मारमा पार्ने र अर्को खालको सिन्डिकेट लगाउने काम भएको र जसरी पनि बन्द गराउनुपर्ने भन्दै संघ लागिरहेको बताए ।

दशौं वर्ष कतार वा अन्य देशमा मेसिनजस्ता दक्ष काम गरेर फर्किएका अनुभवी श्रमिकलाई फेरि १५ हजार तिराएर एक