Is de Straat van Hormuz echt open? En hoe zit het met onze energieprijzen? 5 vragen beantwoord

Nu Iran en de VS een principeakkoord hebben bereikt, groeit de hoop dat de spanningen rond de Straat van Hormuz zullen afnemen. Maar is de cruciale vaarroute daadwerkelijk weer open? Wat betekent dat voor onze energieprijzen? En wanneer komt olie-export weer op gang?

Al sinds 28 februari, bij de start van de oorlog tussen Iran en de VS en Israël, blokkeren de Iraniërs de Straat van Hormuz, een cruciale vaarroute voor de wereldwijde energiebevoorrading. Ongeveer 20 procent van de wereldwijde olie- en gasleveringen passeren langs die nauwe zeestraat tussen Iran en Oman.

Afgelopen weekend werd aangekondigd dat de blokkade van de Straat van Hormuz wordt opgeheven. Dat maakt deel uit van een principeakkoord tussen Iran en de VS, dat de weg moet effenen naar meer stabiliteit in het Midden-Oosten. "Schepen van de wereld, start jullie motoren. Laat de olie vloeien!", schreef de Amerikaanse president zondagavond op Truth Social. Maar hoe ziet de situatie er in de praktijk uit?

Nog niet. Vrijdag ondertekenen de VS en Iran het principeakkoord in het Zwitserse Genève. De Straat van Hormuz gaat onmiddellijk na het tekenen van de overeenkomst open. Dat staat ook zo beschreven in de tekst van het principeakkoord dat gelekt is.

"Onmiddellijk na de ondertekening van dit memorandum zullen de Verenigde Staten de maritieme blokkade opheffen, elke inmenging of belemmering tegen de Islamitische Republiek Iran beëindigen en binnen maximaal 30 dagen het scheepvaartverkeer volledig herstellen”, staat in de gelekte tekst.

Volgens dezelfde tekst moet ook het Iraanse scheepvaartverkeer geleidelijk terugkeren naar het niveau van vóór de oorlog.

Voorlopig akkoord tussen VS en Iran gelekt: dit zijn de 14 punten van het plan

Niet op grote schaal. Zo'n 580-tal schepen zit momenteel vast in en rond de Straat van Hormuz. Ook Belgische schepen bevinden zich daar, al is niet bekend om hoeveel het precies gaat.

Analisten verwachten dat de scheepvaart slechts geleidelijk zal worden hervat. Dat heeft vooral te maken met de veiligheidsrisico's in het gebied.

Voor verzekeraars, handelaars en de rederijen zelf blijft de situatie hoogst onzeker. Zij willen garanties voor een veilige doorgang. Want dat de blokkade wordt opgeheven, betekent namelijk niet meteen dat het ook veilig is om er te varen.

Een van de belangrijkste obstakels die de scheepvaart tegenhoudt, is de aanwezigheid van zeemijnen. Zolang niet duidelijk is waar die precies liggen, is het veel te risicovol voor de rederijen. Dan is er ook nog de vraag wie de zeemijnen zal ruimen. Ook dat is niet duidelijk.

De VS liet begin d