Fed'in Gizlediği Sır: ABD Yeniden Para Baskısı mı Yapıyor?

Ekonomi dünyasında nadiren manşetlere çıkan ancak piyasaların yakından takip ettiği göstergelerden biri olan M3 para arzı, ABD Merkez Bankası (Fed) tarafından Mart 2006'da yayınlanmayı durdurdu. Fed'in resmi gerekçesi, veri toplama maliyetinin faydasından fazla olmasıydı. Ancak birçok ekonomist bu açıklamayı ikna edici bulmadı. Bu kararın alındığı dönemde ABD ekonomisi, emlak fiyatlarının rekor kırdığı, bankaların sınırsız konut kredisi verdiği ve finansal piyasaların coşku içinde olduğu bir dönemdi. İki yıl sonra Lehman Brothers'ın çöküşü ve Büyük Finansal Kriz yaşandı. Yirmi yıl sonra, bu konu yeniden gündeme geldi. Société Générale analisti Albert Edwards, Fed'in para miktarının ekonomideki rolünü hafife aldığını ve yeni likidite patlamasının henüz görünmeyen riskler taşıdığını savunuyor. M3, nakit ve banka mevduatlarının yanı sıra büyük vadeli mevduatları, kurumsal para piyasası fonlarını ve diğer yüksek likiditeye sahip finansal varlıkları içeren en geniş para arzı ölçütüdür. M3'teki aşırı artışların, balonlar ve gelecekteki enflasyon için bir uyarı işareti olduğuna inanılıyor. Bu görüş, Milton Friedman ve parasal okul ile bağlantılıdır. Friedman, 'enflasyon her zaman ve her yerde parasal bir olgudur' demiştir. Yani, para arzı ekonominin reel üretiminden daha hızlı arttığında, fiyatlar er ya da geç yükselir. Onlarca yıl boyunca merkez bankaları bu göstergeleri yakından izledi. Ancak Fed farklı bir yol izledi. 2021'de Başkan Jerome Powell, para arzındaki artışın enflasyona yol açmadığını belirtti.