Taşıdığımız Neandertal DNA’sı Virüs Savunmamızı Zayıflatıyor

Bugün Afrika dışında yaşayan tüm insanlar yüzde 2 ile 4 arasında Neandertal DNA’sı taşıyor ve bu biyolojimizi pek çok yönden şekillendiriyor.

Ne yazık ki bunların hepsi olumlu değil. Yeni bir araştırma, soyu tükenmiş kuzenlerimizden miras kalan genlerin bağışıklık sistemimizin belirli virüslere karşı savunma yeteneğini sekteye uğratabileceğini gösteriyor.

Daha önceki çalışmalar, Neandertal allellerinin (yani genetik varyantlarının) akut ve bölgesel enfeksiyonlara yol açma eğiliminde olan RNA virüslerine karşı savunmamızı aslında güçlendirdiğini göstermişti. DNA virüsleri ise vücudumuzda uzun süre boyunca pusuda bekleyerek geç ortaya çıkan, sistemik ve kronik etkiler üretiyor.

Neandertal atasoyunun DNA virüslerine verdiğimiz tepkiyi nasıl etkilediğini bulmak için araştırmacılar, verileri UK Biobank’te kayıtlı çok sayıda insan arasında bu arkaik aleller ile DNA viral yükleri arasındaki korelasyonları araştırdı. Çalışmanın yazarları özellikle Epstein-Barr virüsü, İnsan Herpesvirüsü 7 ve üç ayrı torque teno virüsüne ait viral yüklere odaklandı.

Bu beş DNA virüsünün tamamı, semptom yaratmadan insan sisteminde uzun yıllar boyunca kalma eğiliminde. Ancak viral yükler, bir kişinin bağışıklık sisteminin bu patojenlerin çoğalmasını ne kadar iyi engelleyebildiğine dair iyi bir gösterge sunuyor.

(İlgili: Üç Farklı Popülasyondan Gelen Denisovalı DNA’sı Taşıyoruz)

Ekip genel olarak, Neandertal DNA’sının bu beş virüsün hepsinde daha yüksek viral yüklerle ilişkili olduğunu buldu. Bulgularını daha da netleştiren araştırmacılar, arkaik allellerin viral yükteki artışla özellikle bağlantılı göründüğü 18 farklı genetik bölge belirleyebildi.

Bu bölgelerin büyük çoğunluğu, bağışıklık sisteminin enfekte hücreleri tanımlayıp yok etmesine yardımcı olan hücre yüzeyi proteinlerini kodlayan bir gen grubu olan Majör Histokompatibilite Kompleksi (MHC) içinde bulundu. İki ayrı Neandertal alel kümesi 17. kromozomda yer alırken, MHC içindeki bir Denisovalı haplotipi (yani genetik varyantlar grubu) da daha yüksek viral yüklerle ilişkilendirildi.

Çalışmanın ortak yazarlarından, evrimsel genomik alanında doçent olan Michael Dannemann, “Sonuçlarımız, Neandertal kökenli varyantların günümüz insanlarında pek çok DNA virüsüne karşı etkili bir savunma sağlamayabileceğine işaret ediyor. Bu durum, daha önce raporlanan RNA virüsü bağışıklığındaki yararlı etkileriyle çarpıcı bir karşıtlık oluşturuyor” diyor.

Bunun nedeni, Neandertallerin Paleolitik dönemde var olan ve bugün dolaşımda olanlardan çok farklı olabilecek virüslere karşı savunmaya uyum sağlamış olması olabilir. Bu eski patojenler