İmam Fahreddin Razi'nin Entelektüel Mücadelesi

İmam Fahreddin Razi, iktidarın kaynağı, meşruiyeti ve alimlerin toplum yönetimindeki rolü konusunda kendine özgü bir duruş sergilemiştir. Hicri 6. yüzyılın önde gelen muhaddis, fakih, filozof ve müfessirlerinden biri olan Razi, tefsirinde alimlerin gerçek yöneticiler olduğunu savunmuştur. Ona göre alimlerin otoritesi, entelektüel üstünlükten kaynaklanır ve bu asla görevden alınamaz. Buna karşılık, kralların ve sultanların otoritesi ise geçici dünyevi güce dayanır. Razi, 544 H./1149 M. yılında İran'ın Rey şehrinde doğmuştur. Babası Ziyaeddin Ömer, Şafii mezhebinden bir alim ve Rey şehrinin hatibiydi. Razi, babasının vefatından sonra Kamal es-Semaani ve Mazduddin el-Cili gibi hocalardan eğitim almıştır. "Ulul Emr" kelimesinin tefsirinde, tek bir yöneticiyi değil, alimler ve toplumun ileri gelenlerinin kolektif icmasını kastettiğini savunmuştur. Çünkü ona göre, itaat edilmesi farz olanların hatasız olması gerekir ve tek bir yönetici hatasız olamaz. Razi'nin yaşadığı dönem (544-606 H.), Müslüman dünyası için çalkantılı bir dönemdi. Batıda Haçlılara karşı zaferler kazanılırken, doğuda Moğol istilası tehdidi artıyordu. Bu siyasi istikrarsızlık döneminde alimlerin kurumları toplumda bir istikrar unsuru olarak rol oynamıştır.