Yapay zeka, Vezüv Yanardağı'nda 2000 yıllık külden kurtarılan papirüsleri okudu

MS 79'da Vezüv Yanardağı'nın patlamasıyla küller altında kalan Herculaneum kentindeki bir kütüphanede bulunan yüzlerce papirüs, 18. yüzyılda gün yüzüne çıkarıldı. Ancak, bu papirüsleri açma çabaları, metinlerin tamamen yok olmasına neden oluyordu. Yüzyıllardır süren bu çıkmaz, gelişmiş görüntüleme teknikleri ve yapay zeka (AI) sayesinde aşıldı. Uluslararası Vesuvius Challenge girişimi, bu bilimsel çabayı bir yarışmaya dönüştürerek önemli ödüller sundu. 2023'te bir öğrenci, kapalı bir papirüsten "purple" kelimesini çözerek 40.000 dolar kazandı. Ardından başka gruplar 2.000 Yunan karakteri okuyarak 700.000 dolar, bir başka papirüsün başlığını çözerek ise 60.000 dolar ödül kazandı. İlk kez bir papirüsün tamamı okundu: Yaklaşık bir buçuk metre uzunluğundaki PHerc. 1667 numaralı papirüsün tamamı, 20 sütunluk antik Yunan felsefi metinleriyle birlikte başarıyla okunabildi. Bu, metnin yaklaşık 2000 yıl sonra ilk kez erişilebilir hale gelmesi anlamına geliyor. Kentucky Üniversitesi Bilgisayar Bilimleri Profesörü Brent Seales, teknolojinin "büyü gibi göründüğünü ama olmadığını" belirterek, amacın "antik dünyanın kayıp seslerini yeniden canlandırmak" olduğunu söyledi. Papirüs, Stoacı felsefenin temel konuları olan insan bilgisinin doğası, iyi ile kötü arasındaki ayrım ve mantık ile içgüdü arasındaki değer gibi konuları ele alıyor. Metinde, filozof Chrysippus'un yeğeni Aristocreon'dan da bahsediliyor. Kütüphane, MÖ 1. yüzyılda İmparator Jül Sezar'ın kayınpederine ait olduğu düşünülen lüks bir villada bulundu ve yaklaşık 1.800 papirüsten oluşan, Helenistik-Roma döneminden günümüze ulaşan tek koleksiyonu barındırıyor.