Bağlantı Hayali

Gwadar, Pakistan'ın jeoekonomik hayali olarak uzun süredir gündemde. Resmi çevreler jeopolitikten ekonomik avantaj elde etmeyi düşündüğünde, ilk akla gelen Gwadar oluyor. Ancak liman vaat edilen potansiyelini gerçekleştiremedi ve bitişiğindeki ekonomik bölge hala yatırımcıları bekliyor. Pakistan'ın Tahran-Washington temaslarına aracılık etmesi, İran ile olası bir jeoekonomik açılıma dair temkinli bir iyimserlik yarattı. 2008 tarihli uluslararası karayolu yolcu ve yük taşımacılığı ikili anlaşması uyarınca Pakistan, İran'a Gwadar-Gabd, Karaçi/Port Qasim-Ormara-Pasni-Gabd, Karaçi/Port Qasim-Khuzdar-Dalbandin-Taftan ve Gwadar, Turbat, Panjgur, Khuzdar, Quetta ve Taftan'ı birbirine bağlayan uzatılmış koridorlar dahil olmak üzere birden fazla ticaret yolu sundu. Bu güzergahlar kullanılırsa, lojistik maliyetleri azaltabilir ve Makran'ı bölgesel ticaret akışlarına yeniden bağlayabilir. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın İslamabad'a yaptığı ziyaretin hemen ardından FBR, Pakistan'ın deniz limanlarında ve liman dışı terminallerinde İran'a giden kargonun çapraz yüklenmesine izin veren prosedürler getirdi. Bu hamlenin Gwadar, Makran ve Pakistan'ın İran ile sınır ticaretine fayda sağlaması bekleniyor. Böyle bir kolaylığın ikili görüşmelerde yer aldığı varsayılabilir. İran, Hürmüz Boğazı'nı jeopolitik bir kaldıraç olarak kullandı, ancak darboğazlar İran'ı da etkiledi, çünkü ABD deniz ablukası İran'a günde 500 milyon dolar kaybettiriyordu ve kısıtlamaların sıkılaştırılmasının ilk haftalarında milyarlarca dolarlık petrol geliri kaybına yol açıyordu. Körfez krizi, tüm bölgesel devletlere ticaret yollarını çeşitlendirme ihtiyacını hatırlattı. Zaten bölgesel ve küresel kısıtlamalarla karşı karşıya olan İran'ın alternatif koridorlara ihtiyacı var; Pakistan coğrafi olarak onları sağlamak için yerleştirilmiş durumda. Bu fırsattan Pakistan da faydalanabilir. Ancak Pakistan, Batı Asya'daki gelişmekte olan hizalanmaların bir parçasıdır ve bu hizalanmalar her zaman İran ile daha derin ekonomik işbirliğiyle rahat oturmayabilir. Yine de, stratejik sisle kaplı bir bölgede Pakistan'ın avantajı, seçeneklerini açık tutmak, koridorlar inşa etmek ve siyasetin kısıtlı olduğu durumlarda ekonominin alan yaratmasına izin vermektir. Pakistan'ın İran ile artan ekonomik etkileşimi stratejik değerlendirmelerle yönlendiriliyor. Hızla değişen Batı Asya jeopolitiklerinin yanı sıra, Pakistan'ın İran ile artan ekonomik etkileşimi birkaç stratejik değerlendirme ile yönlendiriliyor. Afganistan ilk sırada; ikincisi, Baloch isyanı bağlamında daha kontrollü bir sınır rejimi ihtiyacı; üçüncüsü, uzun süredir geciken gaz boru hattı; ve dördüncüsü, Orta Asya'ya alternatif yollar arayışı. On yıllardır Afganistan, Pakistan'ın 'olarak görülüyordu.