Aşırılığın Zararları: İslam Neden Orta Yolu Savunur?

Yüce Allah insanları dengeli bir ümmet olarak yaratmış ve onlara İslam gibi dengeli bir yaşam biçimi bahşetmiştir. Kur'an'da Allah, inanmayan ve nankörlük edenleri kınar. Benzer şekilde, 'müsrif' yani aşırı giden veya israf eden bir grup daha vardır. Basit bir ifadeyle, gereğinden fazla yapanların eylemleri 'israf' olarak adlandırılır. Bu kelime kulağa biraz yabancı gelse de, muhtemelen her gün bir şekilde israf yapıyoruz; duygularda, yemekte, alışverişte, eğlencede ve hatta ibadette bile. Duygusal israf: İslam, insanları duygusuz olmaya çağırmaz. Sevgi, öfke, üzüntü, sevinç gibi duygular normal insani hislerdir. Sorun, kontrol dışına çıktığında başlar. Kontrolsüz öfke durumu kötüleştirir. Ancak tam tersine, aşırı sessiz kalmak da en az zararlı değildir. Bazen haksızlık karşısında sessiz kalmanın sabır imtihanı olduğunu düşünürüz ve bu düşünceyle sessiz kalarak haksızın haksızlığını daha da artırmasına izin veririz. Bu da bir tür israftır. İsraf sadece yiyecek atmak değil, gereğinden fazla yemek pişirmek veya tüketmek de israftır. Aile toplantılarında tabağa fazla yemek almak adeta bir alışkanlık haline gelmiştir. Kur'an bize, 'En iyi ümmet sizsiniz; iyiliği emreder, kötülükten nehyedersiniz.' (Al-i İmran Suresi, Ayet: 110) buyurur. Benzer şekilde, aşırı sevgi veya bağımlılık da bir noktada insanı hak ve batıl ayrımı yapma yeteneğinden mahrum bırakabilir. Aşırı yas, korku veya endişe de aynı listede yer alır. Yeme alışkanlıklarında israf: İsraf sadece yiyecek atmak değil, gereğinden fazla yemek pişirmek veya tüketmek de israftır. Davetlerde veya aile toplantılarında tabağa fazla yemek almak adeta bir alışkanlık haline gelmiştir. Hatta Ramazan ayında bile, ki bu ay esasen nefis terbiyesi ayıdır, ibadetten çok yemek hazırlıklarına odaklanırız. İlişkilerde yanlış anlaşılmaları önlemek için İslam'ın 6 çözümü: Allah şöyle buyurur: 'Yiyin, için, ama israf etmeyin. Çünkü Allah israf edenleri sevmez.' (Araf Suresi, Ayet: 31) Peygamber Efendimiz (sav), ölçülü yemeği öğretirken şöyle buyurmuştur: 'Midenin üçte biri yemek, üçte biri su, üçte biri nefes içindir ve insan midesinden daha kötü bir kap doldurmaz.' (Tirmizi, Hadis: 2380) Zaman ve eğlencede israf: Zamanın israfı günümüzün büyük bir sorunudur. Peygamber Efendimiz (sav) şöyle buyurmuştur: 'İki nimet vardır ki insanların çoğu onları değerlendirmekte aldanır: sağlık ve boş zaman.' (Buhari, Hadis: 6412) Eğlencenin kendisi haram değildir; dinlenme, spor yapma, aileye zaman ayırma veya meşru eğlenceler İslam'da kabul görür. Sorun, eğlenceye o kadar dalmaktır ki, ibadetimizden, ailemizden ve sorumluluklarımızdan uzaklaşmamızdır. Buhari, Hadis: 5063 Allah'a yemin ederim ki, ben...