Ineos eist schadevergoeding van Belgische staat voor vernietigde omgevingsvergunning

Het Britse chemiebedrijf Ineos stapt naar de rechter tegen de Belgische staat. In 2023 moest het bedrijf de werken voor de nieuwe ethaankraker Project One stilleggen, omdat de omgevingsvergunning was vernietigd. Ineos zegt nu dat het daardoor "substantiële vertraging" en "aanzienlijke financiële schade" heeft opgelopen. Het is nog niet duidelijk hoe groot de schadevergoeding is die Ineos vraagt, maar volgens het bedrijf zelf liep de schade tot in de honderden miljoenen.

Drie dochterondernemingen van Ineos zijn op 25 juni naar de rechter gestapt. Ze wendden zich tot het ICSID (International Centre for Settlement of Investment Disputes), een tribunaal van de Wereldbank. Dat beslecht geschillen tussen overheden en bedrijven die zich onterecht benadeeld voelen door beleidsmaatregelen.

"Als gevolg van de vernietiging van de omgevingsvergunning voor Project One in juli 2023 werd Ineos opgelegd om met onmiddellijke ingang de werkzaamheden op de constructiesite in Antwerpen stil te leggen", zegt Ineos in een persmededeling.

"Uiteindelijk heeft het meerdere maanden geduurd alvorens Ineos een nieuwe uitvoerbare vergunning verwierf en de werken kon hervatten voor de bouw van de stoomkraker met de laagste koolstofuitstoot van Europa."

Wat doet een ethaankraker precies, en hoe vervuilend is die?

"Als gevolg hiervan heeft Project One substantiële vertraging opgelopen en heeft Ineos aanzienlijke financiële schade geleden. De enige manier om compensatie te verkrijgen voor deze financiële schade is via de juridische weg."

Eerder dit jaar gaf Ineos-topman Jim Ratcliffe wel een idee van de geleden schade. Ineos kreeg in januari 2024 dan wel een nieuwe vergunning, maar de werf lag 5 maanden stil. Volgens hem verhoogde dat de kosten van het project, die al 3,4 miljard euro bedroegen, nog eens met een kwart.

Het gaat dus om een bedrag dat zou kunnen oplopen tot in de honderden miljoenen.

Project One zal ethyleen produceren, een bouwsteen voor een resem kunststoffen in bijvoorbeeld auto-onderdelen, wieken van windturbines, kleding, voedselverpakkingen en waterleidingen. De ethaankraker zou midden 2027 klaar moeten zijn.

Het ICSID, waar Ineos zich dus toe wendt, is geen publieke rechtbank maar een privétribunaal.

"Het is opgericht na de dekolonisatiegolf in de vorige eeuw", zegt Femmy Thewissen, beleidsexpert bij 11.11.11. "Bedrijven die toen vreesden dat ze onteigend zouden worden, konden dat dan aanvechten. Maar gaandeweg is het begrip onteigening veel ruimer geïnterpreteerd als elke overheidsactiviteit die kan ingrijpen in de bedrijfswinst."

Ineos kreeg in België