ปัจจัยใดบ้างทำให้ไทยกลายเป็นประเทศทางผ่าน ในการขนส่งเฮโรอีนไปทั่วโลก

วันที่ 29 มิ.ย. 2569 สำนักงานตำรวจสหพันธรัฐออสเตรเลีย (Australian Federal Police - AFP) และสำนักงานพิทักษ์เขตแดนแห่งออสเตรเลีย (Australian Border Force - ABF) เผยแพร่ข่าวการจับกุมลูกเรือชาวไทยรายหนึ่ง ฐานลักลอบนำเข้าเฮโรอีนน้ำหนักราว 1 กิโลกรัม ที่ท่าอากาศยานเมลเบิร์น รัฐวิคตอเรีย ประเทศออสเตรเลีย

อย่างไรก็ดี การจับกุมครั้งนี้ไม่ใช่ครั้งแรกที่พบความพยายามลักลอบนำเข้าเฮโรอีนจากประเทศไทยเข้าสู่ออสเตรเลีย

ก่อนหน้านี้เว็บไซต์ของทั้ง ABF และ AFP รายงานการจับกุมเฮโรอีนที่มีต้นทางมาจากประเทศไทยอย่างน้อย 3 ครั้ง เช่น ในเดือน ม.ค. 2569 ชายชาวออสเตรเลียจากรัฐวิคตอเรีย 3 ราย ถูกจับกุมหลังถูกกล่าวหาว่าลักลอบนำเฮโรอีนและยาไอซ์รวมกว่า 42 กก. จากไทย ในเดือนเดียวกัน ชายชาวออสเตรเลียวัย 26 ปีจากรัฐนิวเซาท์เวลส์ถูกตั้งข้อหานำเข้าเฮโรอีนราว 20 กก. และในเดือน เม.ย. 2569 ชาย 3 รายซึ่งไม่ระบุสัญชาติ ถูกตั้งข้อหานำเข้าเฮโรอีนซุกในกระเป๋ารวมกว่า 14 กก.

ทั้งสามกรณีถูกตรวจพบที่ท่าอากาศยานนานาชาติซิดนีย์คิงส์ฟอร์ด สมิท นครซิดนีย์ ในรัฐนิวเซาท์เวลส์ ประเทศออสเตรเลีย โดนล้วนเดินทางมาจากประเทศไทย

นอกจากออสเตรเลียแล้ว ยังพบการลักลอบขนเฮโรอีนจากไทยไปยังปลายทางอีกหลายประเทศ เช่น เดือน ต.ค. 2568 ศุลกากรฮ่องกงจับกุมผู้โดยสารหญิงไม่ระบุสัญชาติพร้อมเฮโรอีนราว 4 กก. ที่สนามบินนานาชาติฮ่องกง โดยเดินทางไปจากจังหวัดเชียงใหม่ ขณะที่สำนักข่าว PTS News ซึ่งเป็นสื่อสาธารณะของไต้หวัน รายงานว่าเจ้าหน้าที่สกัดจับหญิงไทย 2 ราย ฐานลักลอบนำเข้าเฮโรอีนปริมาณ 664 กรัม ณ สนามบินเกาสงทางใต้ของไต้หวัน เมื่อเดือน ก.ย. 2568

บีบีซีไทยสำรวจปรากฏการณ์การลักลอบลำเลียงเฮโรอีนผ่านประเทศไทยที่เพิ่มสูงขึ้น ว่าเกิดจากปัจจัยเบื้องหลังอะไร รวมถึงความท้าทายของไทยในการรับมือการขยายตัวของยาเสพติดในประเทศครั้งนี้

เฮโรอีน (heroin) เป็นยาเสพติดชนิดร้ายแรง อยู่ในกลุ่มสารโอปิออยด์ (opioids) ซึ่งถูกแปรรูปและสกัดต่อยอดมาจาก "ยางฝิ่นดิบ"

ในประเทศไทย เฮโรอีนจัดเป็น ยาเสพติดให้โทษประเภทที่ 1 (ยาเสพติดให้โทษชนิดร้ายแรง) ตามประมวลกฎหมายยาเสพติด และมีบทลงโทษรุนแรงที่สุด ทั้งในฐานะผู้ผลิต นำเข้า ส่งออก และครอบครอง

ในระดับโลก สำนักงานว่าด้วยยาเสพติดและอาชญากรรมแห่งสหประชาชาติ (UNODC) จัดให้เฮโรอีนและยาในกลุ่มโอปิออยด์ เป็นกลุ่มสารเสพติดที่มีความเสี่ยงสูงที่สุดต่อชีวิตมนุษย์ โดยรายงานยาเสพติดโลกปี 2569 ของ UNODC ระบุว่าสารกลุ่มนี้เป็นสาเหตุของการเสียชีวิตเกือบ 3 ใน 4 ของผู้เสียชีวิตจากยาเสพติดทั่วโลก

ทั้งนี้ ในช่วง 12 ปีที่ผ่านมา มีการจับกุมและยึดเฮโรอีนในไทยได้ปีละหลายร้อยถึงหลายพันกิโลกรัม เช่นในปี 2558-2559 มีการจับกุมตรวจยึดเฮโรอีนในไทยได้ไม่ถึง 200 กก. ส่วนในปี 2564 ตรวจยึดได้มากกว่า 4,500 กก. ตามรายงานประจำปีของคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด (ป.ป.ส.)

นอกจากนี้ รายงานประจำปีของกรมศุลกากรยังระบุด้วยว่า เฮโรอีนมีแนวโน้มเพิ่มบทบาทขึ้นในกลุ่มสินค้าลักลอบส่งออกที่ถูกจับกุม

ย้อนไปในปี 2561 มีการจับกุมการลักลอบเตรียมส่งออกเฮโ