สู้วิกฤตเอไอแย่งงาน พบกับทีมช่างหญิงล้วนที่กำลังได้รับความนิยมในจีน

เมื่อปัญญาประดิษฐ์หรือเอไอ (AI) ถาโถมเข้าสู่แวดวงเทคโนโลยีจนทำให้งานโปรแกรมเมอร์ที่ อลิซ หวง เคยทำอยู่หมดความจำเป็นไป หญิงชาวจีนคนนี้ได้หันมาตั้งตัวด้วยทางเลือกอาชีพในสายงานแอนะล็อกแทน เธอเปลี่ยนจากการใช้คีย์บอร์ดมาจับเครื่องมือช่าง และเปิดตัวบริการซ่อมแซมบ้านที่ใช้ทีมงานหญิงล้วนในชื่อ "ทีมช่างหญิงล้วนเฉียงเฉียง (Qiangqiang Women Workers) เมื่อเดือน พ.ค.

แทนที่จะต้องเดินทางไปทำงานที่นิคมอุตสาหกรรมในพื้นที่ทางตอนใต้ของจีน ซึ่งเธอใช้เวลาถึง 15 ปีในการไต่เต้าจนขึ้นมาอยู่ในระดับบริหาร ขณะนี้หวงต้องฝ่าอากาศที่ร้อนอบอ้าวและชื้นแฉะ พร้อมกับแบกกล่องเครื่องมือตระเวนไปตามห้องพักต่าง ๆ ในชุดหมีที่เลอะไปด้วยฝุ่น

"ฉันเคยจินตนาการมาตลอดว่าจะอยู่ในอุตสาหกรรมเทคจนกว่าจะเกษียณอายุ แต่เมื่อมีการเลิกจ้าง มันรู้สึกเหมือนกับว่ามีถังน้ำเย็นจัดราดมาที่ตัวฉัน" เธอกล่าวกับบีบีซี แผนกภาษาจีน

การเปลี่ยนสายอาชีพของเธอสร้างความงุนงงให้กับญาติผู้ใหญ่ ซึ่งเป็นคนรุ่นที่สร้างจีนให้กลายเป็นมหาอำนาจทางเศรษฐกิจด้วยึวามตรากตรำและหยาดเหงื่อ พวกเขามักสอนให้เธอตั้งใจเรียนหนังสือ เพื่อจะได้หลุดพ้นจากวิถีชีวิตที่ต้องทำงานหนักด้วยการใช้แรงงาน

ทว่า หญิงวัยราว 40 ปีและเรียนจบมหาวิทยาลัยผู้นี้ พบว่าทั้งตัวเธอเองและเพื่อนร่วมงานจำนวนมากต่างถูกคัดออกจากการทำงาน อันเป็นผลมาจากความก้าวหน้าแบบก้าวกระโดดของเอไอ

ซิตีแบงก์ (Citibank) ประเมินว่าในเดือน เม.ย. ที่ผ่านมา ตำแหน่งงานทั้งหมดในประเทศจีนซึ่งมีอยู่ราว 70 ล้านตำแหน่ง กำลังอยู่ในสถานการณ์ที่เปราะบางจากการถูกเอไอมาแทนที่

ในวงการเทคโนโลยีทั่วโลก ผู้หญิงถือเป็นส่วนน้อยของคนที่ทำงานในแวดวงนี้ แต่จากข้อมูลของวูเมนเทค เน็ตเวิร์ก (WomenTech Network) ระบุว่า ผู้หญิงมีแนวโน้มที่จะถูกเลิกจ้างมากกว่าผู้ชายถึง 1.6 เท่า อันเนื่องมาจาก "การมีสัดส่วนที่น้อยในตำแหน่งระดับสูง" และ "การดำรงตำแหน่งที่อาจไม่ใช่สายงานด้านเทคนิค"

ราวกับเกิดเพียงชั่วข้ามคืน แผนกงานต่าง ๆ ทั้งแผนกหายวับไปเมื่อเอไอสามารถทำงานที่เคยต้องใช้คนจากหลายทีมทำได้เสร็จภายในเวลาแค่ไม่กี่วินาที

"ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีมันรวดเร็วมาก และการปรับโครงสร้างองค์กรก็เกิดขึ้นทุกที่ บางครั้งคุณก็แค่ไม่มีทางเลือกอื่นนอกจากต้องเดินออกมา" หวงกล่าว

หลังจากสำรวจทางเลือกต่าง ๆ เพื่อมองหางานที่เอไอยังสู้ไม่ได้ หวงจึงตัดสินใจกลับไปทำอาชีพที่ใช้ทักษะช่างซึ่งครอบครัวของเธอทำมา นั่นคืองานก่อสร้างและการซ่อมแซมบ้าน

"ฉันคิดว่าตัวเองน่าจะทำสำเร็จได้ เพราะเห็นพวกเขางานมาตลอดทั้งชีวิต ฉันเข้าใจทุกขั้นตอนของสิ่งที่พวกเขาทำ" หญิงชาวจีนกล่าว

หวงไม่ได้เป็นคนเดียวที่อยู่ในช่วงเปลี่ยนผ่านสำคัญนี้ ในช่วงสองปีที่ผ่านมา ผู้หญิงในเมืองต่าง ๆ อย่างนครเซี่ยงไฮ้ เมืองเสิ่นเจิ้น และเมืองซูโจว ต่างหันหลังให้กับงานออฟฟิศเพื่อมาประกอบอาชีพรับจ้างล้างเครื่องปรับอากาศ เปลี่ยนอุปกรณ์สุขภัณฑ์ ขูดลอกสีผนังเก่า และปูกระเบื้องห้องน้ำใหม่

"มีคนหนึ่งเป็นครูสอนดนตรี คนอื่น ๆ มีงานทำในสำนักงาน บางคนก็ทำงานในวงการสื่อ" หลิว เมิ่งหยวน กล่าวถึงเพื่