Neandertaller Kaya Kartallarına mı Tapıyordu?

Neandertal alanlarında keşfedilen kalıntılar, kaya kartalları etrafında şekillenen sembolik bir inanç sistemine işaret ediyor.

Neandertaller, doğadaki diğer tüm hayvanlardan farklı olarak, kaya kartallarına karşı belirgin bir ilgi besliyorlardı. Bu kuşları avlamak için büyük çaba sarf ediyor, pençelerinden kişisel takılar yapıyor ve tüyleriyle kendilerini süslüyorlardı. Peki tüm bunlar, bir tür “Güneş Kuşu Kültü”ne işaret ediyor olabilir mi?

Antik Yunan ve Roma dünyasında bu yırtıcılar, tanrıların habercisi olarak kabul edilirdi. Japonya’nın dağ kültürlerinde ise bu tür, yerel geleneklerle iç içe; hatta Şinto inancındaki kanatlı mitolojik yaratık Tengu’ya ilham kaynağı olduğu biliniyor.

Kuzey Amerika’nın Orta Batı ve Büyük Göller bölgesindeki yerli kabileleri için kartal tüyleri Güneş ışınlarıyla bir tutulur, başlıkların üzerine işlenir ve nesneleri kutsamak için kullanılırdı. Rocky Dağları ve Mississippi Vadisi civarında ise kabileler, doğayı “gökgürültüsü kuşu” (thunderbird) olarak adlandırılan devasa kaya resimleriyle (petroglif) donatmışlardı.

(İlgili: Sibirya’daki Neandertaller 60.000 Yıl Önce Diş Tedavisi Yapmış!)

Hatta ünlü yazar William Shakespeare bile eserlerinde onlardan bahsetmeden duramamıştı. Kaya kartalı, yazarın dünyaca ünlü eserlerinde 40’tan fazla kez bahsetmiş; yazar onlara “Roma kartalı”, “Jüpiter’in kuşu”, “kutsal kartal” ve “kraliyet kuşu” gibi birbirinden farklı isimler vermişti.

Bazı arkeologlara göre, Neandertallerin de bu görkemli kaya kartallarına karşı aynı derecede hayranlık duyduğuna dair ciddi kanıtlar var. Hatta bu kuşları, nesilden nesile aktarılan ve sonunda Homo sapiens’e de geçen kült benzeri bir inanışla adeta göklere çıkarmış olabilirler.

Bu iddia, İber Yarımadası’ndaki son Neandertal popülasyonları üzerine çalışan Cebelitarık Ulusal Müzesi arkeologlarının 2019 yılında yayımladığı bir araştırmaya dayanıyor. Araştırmacılar, bazı Neandertal topluluklarının bir “Güneş Kuşu Kültü” uygulamış olabileceğini ileri sürüyor.

Ekip bu iddiayı temellendirmek için birkaç farklı kanıt zincirine işaret ediyor. İlk ve en önemli kanıt olarak; yırtıcı kuşların, özellikle de kaya kartallarının kalıntılarının Avrasya genelindeki Neandertal alanlarında şaşırtıcı derecede yaygın olduğunu açıklıyorlar. Bu yoğunluk, Neandertallerin doğada bu kuşlara denk geldikçe onları rastgele avlamadıklarını, aksine izlerini sürmek için özellikle çaba sarf ettiklerini gösteriyor.

Arkeologlar bir zamanlar Neandertallerin sistemli bir şekilde kuş, özellikle de büyük yırtıcı kuşları yakalama becerisine sahip olmadığını varsayıyorlardı; ancak durum f