Şempanzeler ve Bonobolar Bizimkine Benzer Arkadaşlıklar Kuruyor

Yaşayan en yakın akrabalarımız olan şempanzelerin ve bonoboların da insan arkadaş çevrelerine benzeyen toplumsal ağlar kurduğu bulundu.

Kuyruksuz maymunlar, arkadaşlıklarını tıpkı insanlar gibi kuruyor. Araştırmacılar, tımar davranışlarını inceleyerek şempanzelerin ve boboların yakın bir iç çevre ile birlikte daha zayıf toplumsal bağlantılardan oluşan daha geniş ağlar kurduğunu keşfetti. Şempanzeler birkaç güvenilir partnere odaklanıyor ve yaşlandıkça daha seçici hale geliyor; bonobolar ise daha eşitlikçi bir toplumsal tarzı sürdürüyor.

İnsanlar ilişkilerini sıklıkla katmanlar halinde düzenliyor. Zamanlarının büyük bölümünü küçük bir yakın arkadaş ve aile grubuyla geçirirken daha geniş bir tanıdık grubuyla daha zayıf bağlantılar sürdürüyor. Uluslararası yeni bir çalışma, bu örüntünün yalnızca insanlara özgü olmadığına işaret ediyor.

Araştırmacılar, yaşayan en yakın akrabalarımız olan şempanzelerin ve bonoboların da insan arkadaş çevrelerine benzeyen toplumsal ağlar kurduğunu buldu. Bulgular, karmaşık toplumsal ilişkilerin nasıl evrildiğine dair yeni bir bakış sunuyor.

Kuyruksuz maymunların toplumsal yaşamlarını nasıl yönettiğini araştırmak için bilim insanları, 24 şempanze ve bonobo grubunda toplumsal tımar davranışını inceledi. Tımar, kuyruksuz maymunlar arasındaki en önemli toplumsal etkinliklerden biri. Bu, bağları güçlendirmeye ve ilişkileri sürdürmeye yarıyor.

Ekip matematiksel bir model kullanarak bireylerin sınırlı zamanlarını ve toplumsal çabalarını grup içindeki diğer bireyler arasında nasıl dağıttığını analiz etti.

Çalışma ayrıca daha büyük gruplarda yaşayan kuyruksuz maymunların, toplumsal dikkatlerini nereye verdikleri konusunda daha seçici olma eğiliminde olduğunu da ortaya koydu. Bu eğilim insan toplumsal ağlarında da gözlemleniyor.

Her iki tür de insana benzer toplumsal yapılar gösterse de ilişkilerini birbirinin tıpatıp aynısı biçimde yönetmiyor.

Bonobolar tımar zamanlarını grup üyeleri arasında daha eşit biçimde dağıtarak daha eşitlikçi bir toplumsal ağ yaratıyor. Şempanzeler ise tam tersine çabalarının daha büyük bir kısmını az sayıda tercih edilen yoldaşa yoğunlaştırıyor.

Bu farklılıklar, iki türün toplumsal davranışındaki daha geniş ayrımları da yansıtıyor.

İnsanlar yaşlandıkça ilişkileri konusunda genelde daha seçici hale geliyor. Dikkatlerini daha küçük bir yakın bağlantılar iç çevresine yoğunlaştırıyor. Araştırmacılar şempanzeler arasında da benzer bir örüntü buldu.

Şempanzeler yaşlandıkça giderek daha az toplumsal partnere yatırım yapıyor. Bonobolar ise zaman içinde toplumsal çevrelerinde benzer bir daralma göstermiyor.