BM uyarıyor: Böyle giderse 2030'da yapay zekâ 1.3 milyar insan kadar su tüketiyor olacak

Sıkı bir beyaz perde takipçisi olan Erdem, DonanımHaber'de sinema ve dizi sektörüne dair haberleri kaleme alıyor.

Birleşmiş Milletler Üniversitesi Su, Çevre ve Sağlık Enstitüsü (UNU-INWEH) tarafından hazırlanan yeni rapora göre yapay zekanın ihtiyaç duyduğu altyapı, 2030 yılına gelindiğinde 1.3 milyar insanın yıllık temel su ihtiyacına eşdeğer miktarda su tüketebilir. Raporda özellikle yapay zekâ veri merkezlerinin çevresel etkisinin bugüne kadar eksik değerlendirildiği vurgulanıyor. Çünkü mevcut tartışmalar çoğunlukla karbon emisyonlarına odaklanırken, veri merkezlerinin oluşturduğu su tüketimi ve arazi kullanımı gibi başka ciddi yükler yeterince dikkate alınmıyor.

Araştırmacılara göre veri merkezlerinin çevresel etkisi üç temel başlık altında değerlendirilmeli: Karbon ayak izi, su ayak izi ve arazi ayak izi. Karbon ayak izi, veri merkezlerinin kullandığı elektriğin neden olduğu sera gazı emisyonlarını ifade ediyor. Su ayak izi ise hem elektrik üretimi sırasında hem de sunucuların soğutulmasında kullanılan su miktarını kapsıyor. Arazi ayak izi ise enerji altyapılarının, veri merkezlerinin ve tedarik zincirlerinin kapladığı fiziksel alanı ifade ediyor. Rapora göre yalnızca karbon emisyonlarına odaklanmak, yapay zekânın gerçek çevresel maliyetini gizliyor.

Raporda yer alan tahminlere göre yapay zekâyı besleyen veri merkezleri 2030 yılına kadar yıllık 945 terawatt-saat elektrik tüketecek. Bu miktar, Pakistan, Bangladeş ve Nijerya’nın toplam yıllık elektrik tüketiminin yaklaşık üç katına denk geliyor. Üstelik bu üç ülkede toplamda 650 milyondan fazla insan yaşıyor.

UNU-INWEH araştırmacılarından Miriam Aczel’e göre en şaşırtıcı noktalardan biri de tam olarak bu. Çünkü çevre dostu gibi görünen bazı enerji çözümleri, farklı alanlarda daha büyük çevresel sorunlara yol açabiliyor. Bu da yapay zekânın sürdürülebilirliği değerlendirilirken daha kapsamlı bir yaklaşım benimsenmesi gerektiğini gösteriyor.

Yapay zeka dünyasında bu hafta (1 Haziran 2026) 3 gün önce eklendi

Veri merkezlerinin enerji tüketimiyle ilgili sorunlar şimdiden hissedilmeye başlanmış durumda. Rapora göre yalnızca 2025 yılında veri merkezlerinin toplam elektrik tüketimi yaklaşık 448 terawatt-saat seviyesine ulaştı. Özellikle veri merkezlerinin yoğunlaştığı bölgelerde bu durum yerel enerji altyapıları üzerinde ciddi baskı yaratıyor. Örneğin İrlanda’da veri merkezleri, 2023 yılında ülkenin toplam elektrik tüketiminin yüzde 21’ini oluşturdu. Hatta bu tüketim, şehirlerdeki konutların toplam elektrik kullanımını bile geride bıraktı. Bunun ardından ülkenin enerji şebekesini yöneten kurum, Dublin