نزدیک به ۱۰۰ روز گرفتار در تنگه هرمز؛ «فقط یک راه برای خروج وجود دارد»

گاهی دریا آن‌قدر آرام است که کاپیتان حسن خان فراموش می‌کند کشتی‌اش سه ماه است در میانه یک منطقه جنگی گرفتار شده است.

این دریانورد پاکستانی که نمی‌خواهد نام واقعی‌اش فاش شود، می‌گوید: «واقعا عجیب است که همه‌چیز از بیرون عادی به نظر می‌رسد، اما درون کشتی خبری از آرامش نیست.»

ظاهر همه‌چیز ممکن است عادی به نظر برسد، اما در واقعیت به‌هیچ‌وجه این‌طور نیست. خان و ۲۰ هزار دریانورد دیگر از اواخر فوریه، به دلیل جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، در تنگه هرمز یا اطراف آن گرفتار شده‌اند. این آبراه که زمانی یکی از پرترددترین مسیرهای دریایی جهان بود و یک‌پنجم نفت و گاز جهان از آن عبور می‌کرد، اکنون با پرواز موشک‌ها بر فراز آسمانش و مین‌گذاری در زیر امواجش، عملا از حرکت باز ایستاده است.

با وجود این، خدمه کشتی خان تلاش کرده‌اند برنامه معمول کاری خود را حفظ کنند؛ هرچند تقریبا هیچ‌کس تمایلی ندارد از مرخصی‌های کوتاه و نادری که برای رفتن به ساحل داده می‌شود استفاده کند. شوخی‌ها و گفت‌وگوهای شاد جای خود را به سکوتی آمیخته با اضطراب داده که فقط با صدای زنگ تلفن‌ها شکسته می‌شود. افراد در خواب هم با کوچک‌ترین صدایی از جا می‌پرند.

خان می‌گوید: «اضطراب دست از سرمان برنمی‌دارد. همه دیگر کاملا خسته شده‌اند؛ هم از نظر جسمی و هم از نظر روحی.»

حتی اگر خطر موشک‌ها و مین‌ها را هم نادیده بگیریم، حدود ۱۶۰۰ کشتی که به گفته سازمان بین‌المللی دریانوردی در سمت نادرست تنگه هرمز گرفتار شده‌اند، امکان خروج ندارند. چند روز پس از آغاز جنگ، ایران این گذرگاه باریک آبی را که تنها راه خروج از خلیج فارس است بست و اعلام کرد هیچ‌یک از کشتی‌ها بدون مجوز تهران اجازه عبور نخواهد داشت.

کاپیتان شفیق‌الاسلام، یکی دیگر از دریانوردان، توضیح می‌دهد: «انگار در یک برکه گیر افتاده‌ایم. فقط یک راه برای خروج وجود دارد و آن هم هرمز است.»

کشتی بنگلادشی‌ «بنگلار جویجاترا» که حامل حدود ۳۷ هزار تن کود شیمیایی به مقصد آفریقای جنوبی است، در ماه‌های گذشته دو بار تلاش کرد از این منطقه خارج شود.

پس از اعلام آتش‌بس در ۸ آوریل، شفیق‌الاسلام شنید که یک کشتی دیگر از سپاه پاسداران انقلاب اسلامی مجوز عبور گرفته است. او نیز همراه چهار کشتی دیگر به سمت این آبراه حیاتی حرکت کرد، اما اندکی بعد به آن‌ها هشدار داده شد که جلوتر نروند.

۹ روز بعد، اسلام بار دیگر تلاش کرد از تنگه عبور کند؛ زمانی که ایران اعلام کرد در پی آتش‌بس میان اسرائیل و لبنان، تنگه برای همه کشتی‌های تجاری «کاملا باز» خواهد بود. اما ایران خیلی زود این تصمیم را پس گرفت، زیرا آمریکا همچنان محاصره بنادر ایران را حفظ کرده بود.

در آن زمان کشتی شفیق‌الاسلام تا فاصله ۳۰ مایل دریایی (۵۵ کیلومتری) تنگه پیش رفته بود. اما با ادامه هشدارها درباره حملات احتمالی که از طریق بی‌سیم مخابره می‌شد، چاره‌ای جز بازگرداندن کشتی نداشت.

گزیده‌ای از مهم‌ترین خبرها، گزارش‌های میدانی و گفت‌وگوهای اختصاصی را هر هفته در ایمیل خود دریافت کنید.

کشتی‌ها برای حفظ امنیت به بنادر دیگر منتقل شده‌اند