از عاشورا تا ازدواج موقت؛ دامنه محدودیت‌های طالبان علیه شیعیان گسترده‌تر می‌شود

حکومت طالبان به تدریج محدودیت‌های خود علیه جامعه شیعیان افغانستان را افزایش داده است. در تازه‌ترین مورد، یکی از روحانیان شیعه در کابل، طالبان را متهم کرده است که او را به دلیل «اجرای عقد ازدواج موقت» احضار کرده است و با او بدرفتاری کرده‌اند. ازدواج موقت (صیغه یا متعه) در فقه شیعه جعفری پذیرفته شده است، اما در فقه حنفی که طالبان نیز به آن پایبند هستند، مجاز نیست.

فقه جعفری در دوران حکومت جمهوری اسلامی افغانستان پیش از طالبان به طور رسمی به رسمیت شناخته شده بود. اما حکومت طالبان قوانین دولت پیشین را لغو کرده و فقه حنفی را به طور انحصاری ترویج و مبنای قوانین شرعی در کشور خوانده‌اند.

حسین‌داد شریفی، از روحانیان شیعه افغانستان، گفته است که مقام‌های طالبان او را به دلیل اجرای عقد ازدواج موقت، که در فقه جعفری شیعه پذیرفته شده است، «احضار» کرده و مورد «ضرب و جرح» قرار داده‌اند.

آقای شریفی در سخنرانی خود در روز ۱۵ مه، مقام‌های وزارت امر به معروف، نهی از منکر و رسیدگی به شکایات حکومت طالبان را متهم کرد که او را «بازجویی کرده و کتک» زده‌اند و آنها را متهم کرد که محدودیت‌های گسترده‌تری را علیه جامعه شیعه افغانستان اعمال می‌کنند.

طالبان یک گروه تندرو سنی است که از زمان بازگشت به قدرت در ۱۵ اوت ۲۰۲۱، تنها فقه حنفی را در افغانستان ترویج کرده است. در فقه اهل سنت، ازدواج موقت یا «نکاح متعه» به رسمیت شناخته نمی‌شود.

آقای شریفی گفت مقامات حکومت طالبان او را احضار کردند و یکی از آنها «مشتی به من زد و عمامه‌ام از سرم افتاد»، اما افراد حاضر در اتاق مانع از تشدید درگیری شدند.

او افزود که خودش و بسیاری دیگر از روحانیون شیعه مجبور شده‌اند «تعهدنامه‌هایی را امضا کنند» که بر اساس آن دیگر عقد ازدواج موقت را جاری نکنند.

او گفت: «ده‌ها عالم دینی را به اتهام ارتکاب جرم احضار کرده‌اند و در حوزه علمیه از آن‌ها تعهد، امضا، عکس و ضمانت گرفته‌اند که اگر این کار را تکرار کنند، شش ماه زندانی خواهند شد. این چه معنایی دارد؟ به خدا قسم، آیا این توهین به ما نیست؟ آیا توهین به مکتب ما نیست؟ آیا توهین به اعتقادات ما نیست؟»

این روحانی همچنین گفت که مقام‌های طالبان زوج‌های شیعه هزاره را در خیابان‌ها متوقف می‌کنند و در صورت ظن به ازدواج موقت، آن‌ها را تحقیر و بازداشت می‌کنند.

او تاکید کرد که چهره‌ای سیاسی نیست و حتی یک روز هم در سیاست فعالیت نکرده است. او از طالبان خواست «دست‌کم در زندگی خصوصی ما دخالت نکنید.»

برخی از رسانه‌های خارج از افغانستان که مسایل این کشور را پوشش می‌دهند، این اظهارات آقای شریفی را گزارش کرده‌اند. رسانه ها در افغانستان با محدودهای شدید اعمال شده از سوی حکومت طالبان روبرو هستند.

گزیده‌ای از مهم‌ترین خبرها، گزارش‌های میدانی و گفت‌وگوهای اختصاصی را هر هفته در ایمیل خود دریافت کنید.

نزدیک به ۲۰ درصد جمعیت افغانستان را شیعیان تشکیل می‌دهند و دولت پیشین افغانستان فقه شیعه را در امور مدنی مربوط به شهروندان شیعه به رسمیت شناخته بود.

اکثریت شیعیان افغانستان پیرو فقه جعفری