پرونده ناپدید شدن رانيا عباسی و شش فرزندش؛ پایانی تلخ برای یکی از دردناک‌ترین معماهای سوریه

اعلام مرگ شش فرزند رانيا عباسی، دندانپزشک و قهرمان پیشین شطرنج سوریه، پس از بیش از ۱۳ سال ابهام و انتظار، یکی از دردناک‌ترین پرونده‌های ناپدیدسازی اجباری در سوریه را دوباره به کانون توجه افکار عمومی بازگردانده است.

هیئت ملی مفقودان سوریه اعلام کرد که پس از بررسی داده‌ها، ویدیوها و اطلاعات موجود، به نتایجی «قابل اعتماد» رسیده که مرگ کودکان رانيا عباسی را تایید می‌کند. این اعلامیه نه تنها پایانی بر یکی از طولانی‌ترین انتظارهای یک خانواده سوری بود، بلکه بار دیگر بحثی گسترده‌تر را درباره سرنوشت هزاران مفقود و ناپدیدشده دوران حکومت بشار اسد زنده کرد.

وزارت کشور سوریه نیز گفته است که در چارچوب تحقیقات جاری، از طریق بازجویی از بازداشت‌شدگان و بررسی مدارک به اطلاعاتی دست یافته که نشان می‌دهد این کودکان به دست نیروها و گروه‌های وابسته به حکومت پیشین کشته شده‌اند. این وزارتخانه همچنین از «اطلاعات اولیه» درباره نقش امجد یوسف، یکی از متهمان اصلی پرونده موسوم به «کشتار تضامن»، در این پرونده خبر داده است.

با این حال، مقام‌ها و خانواده عباسی تاکید کرده‌اند که هنوز بخش‌های مهمی از پرونده روشن نشده است: پیکر کودکان کجاست؟ چه کسانی در قتل آن‌ها نقش مستقیم یا غیرمستقیم داشته‌اند؟ رانيا عباسی و همسرش عبدالرحمن یاسین چه سرنوشتی پیدا کرده‌اند؟ و آیا این پرونده می‌تواند سرآغاز روندی جدی‌تر برای پاسخ‌گویی درباره ناپدیدشدگان سوریه باشد؟

رانيا عباسی پیش از آنکه نامش با یکی از مشهورترین پرونده‌های ناپدیدسازی اجباری در سوریه گره بخورد، چهره‌ای شناخته‌شده در جامعه ورزشی و پزشکی این کشور بود. او دندانپزشک بود و در سال‌های جوانی در رشته شطرنج در سطح ملی و منطقه‌ای برای سوریه بازی کرده بود. رسانه‌های سوری و عربی از او به عنوان قهرمان پیشین شطرنج و یکی از زنان موفق نسل خود یاد کرده‌اند.

او با عبدالرحمن یاسین، پزشک سوری، ازدواج کرده بود و با شش فرزندشان در دمشق زندگی می‌کردند. فرزندان آن‌ها، دیمه، انتصار، نجاح، ولاء، احمد و لیان، هنگام بازداشت بین حدود یک سال و نیم تا ۱۴ سال سن داشتند.

در مارس ۲۰۱۳، در یکی از خشونت‌آمیزترین دوره‌های جنگ داخلی سوریه، نیروهای امنیتی ابتدا عبدالرحمن یاسین را بازداشت کردند. چند روز بعد، ماموران دوباره به خانه آن‌ها بازگشتند و رانيا عباسی، شش فرزندش و منشی مطب او را نیز با خود بردند. از آن زمان، خبری رسمی و قطعی از این خانواده در دست نبود.

در روایت‌های منتشرشده درباره این پرونده، گفته شده که عبدالرحمن یاسین به دلیل کمک به آوارگان و خانواده‌های آسیب‌دیده از جنگ مورد توجه نهادهای امنیتی قرار گرفته بود. رانيا عباسی نیز به فعالیت‌های انسان‌دوستانه شناخته می‌شد و گزارش‌ها می‌گویند که او در مطب خود در دمشق به آوارگان حمص پناه داده بود. همین فعالیت‌ها در فضای امنیتی آن سال‌ها می‌توانست برای یک خانواده کافی باشد تا هدف بازداشت، بازجویی و ناپدیدسازی قرار گیرد.

گزیده‌ای از مهم‌ترین خبرها، گزارش‌های میدانی و گفت‌وگوهای اختصاصی را هر هفته در ایمیل خود دریافت کنید