Động lực tăng trưởng từ mô hình kinh tế hàng không

Việt Nam đang bước vào giai đoạn bản lề của một chu kỳ phát triển mới khi Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% mỗi năm trong giai đoạn 2026-2030. Để hiện thực hóa mục tiêu này, hạ tầng, năng lượng và cải cách thể chế được xác định là những động lực chiến lược nhằm mở rộng không gian phát triển cho nền kinh tế.

PGS. TS Nguyễn Thường Lạng, Giảng viên cao cấp Viện Thương mại và Kinh tế quốc tế, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân cho biết, phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại được xác định là một trong ba đột phá chiến lược tại Nghị quyết Đại hội Đảng XIV, nhằm tạo nền tảng cho tăng trưởng nhanh và bền vững. Trong đó, hạ tầng hàng không được định vị là lĩnh vực then chốt, không chỉ phục vụ giao thông mà còn tạo lập các cực phát triển kinh tế mới.

"Sân bay ngày nay không đơn thuần là những đường băng, hoạt động vận tải hành khách, mà là một hệ sinh thái phát triển kinh tế. Xung quanh sân bay có thể hình thành các trung tâm logistics, thương mại, tài chính, giáo dục, y tế và giải trí, tạo nên một trung tâm kinh tế thế hệ mới, thúc đẩy tăng trưởng khu vực", ông Lạng nói.

Mô hình kinh tế hàng không này đã được nhiều nền kinh tế áp dụng thành công, tiêu biểu như sân bay Changi của Singapore hay sân bay Chek Lap Kok của Hong Kong. Các tổ hợp này không chỉ tạo doanh thu từ hoạt động hàng không mà còn khai thác hiệu quả các dịch vụ thương mại, logistics, du lịch và bất động sản.

Sân bay Changi (Singapore) được vinh danh là sân bay tốt nhất thế giới. Ảnh: Aerotime

Tại Việt Nam, mô hình kinh tế hàng không cũng được đánh giá có nhiều dư địa phát triển nhờ tốc độ tăng trưởng cao của thị trường và vị trí chiến lược trong chuỗi cung ứng khu vực.

Theo Cục Hàng không Việt Nam, dù chịu nhiều tác động từ kinh tế thế giới và các yếu tố địa chính trị, ngành hàng không Việt Nam vẫn tăng trưởng mạnh trong bốn tháng đầu năm với hơn 46 triệu lượt hành khách, tăng gần 18% so với cùng kỳ năm trước. Sản lượng hàng hóa đạt khoảng 616.000 tấn, tăng 17%.

Ngành hàng không hiện trực tiếp tạo ra khoảng 100.000 việc làm và đóng góp 1,9 tỷ USD vào GDP cả nước. Nếu tính cả tác động gián tiếp, tổng đóng góp của ngành đạt khoảng 17,5 tỷ USD, tương đương 4,1% GDP và tạo ra khoảng 2,5 triệu việc làm.

Lượng hàng hóa vận chuyển bằng đường hàng không tại Việt Nam đã tăng từ khoảng 1,3 triệu tấn năm 2023 lên hơn 1,5 triệu tấn trong năm 2024. Việt Nam hiện đứng thứ 20 thế giới về quy mô thị trường vận tải hàng không và thứ 22 về thương mại quốc tế liên quan đến vận tải hàng không.

Ngành hàng không đang đóng góp tỷ trọng lớn vào GDP cả nước. Ảnh: MAI

Song để hình thành một trung