Sinh mổ làm tăng nguy cơ mắc bệnh dị ứng và tự miễn ở trẻ

BSCKII Dư Minh Trí - Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện Nhi đồng 1 TP HCM chia sẻ: "Trong quá trình thăm khám và điều trị cho trẻ em hiện nay, chúng tôi nhận thấy số lượng trẻ có tiền sử sinh mổ ngày càng tăng". Bác sĩ cho biết thêm, nhiều nghiên cứu ghi nhận nhóm trẻ này có nguy cơ cao hơn đối với một số bệnh lý liên quan đến miễn dịch, đặc biệt là các bệnh dị ứng như viêm da cơ địa, dị ứng thức ăn, hen suyễn, viêm mũi dị ứng. Trong một số nghiên cứu dài hạn còn ghi nhận mối liên quan với các bệnh tự miễn như đái tháo đường type 1 hoặc bệnh viêm ruột.

Báo cáo của nhóm nhà khoa học Đài Loan, công bố trên Tạp chí Hiệp hội Y khoa Đài Loan (Journal of the Formosan Medical Association) số ra tháng 11/2025 cho thấy sinh mổ có liên quan đến nguy cơ mắc hen suyễn, viêm mũi dị ứng, viêm da cơ địa, nhiễm trùng đường hô hấp và béo phì ở trẻ cao hơn so với sinh thường. Nhóm đã nghiên cứu 1.884.701 trẻ địa phương chào đời từ ngày 1/1/2004 đến 31/12/2013, theo dõi đến ngày 31/12/2018. Kết quả cho thấy, tỷ lệ dị ứng thức ăn ở trẻ sinh mổ là 0,02%, ở trẻ sinh thường là 0,01%; tỷ lệ hen suyễn là 24,9% ở sinh mổ và 23,2% ở sinh thường. Tỷ lệ trẻ sinh mổ viêm mũi dị ứng là 38,9%, trong khi ở sinh thường là 36,6%. Với bệnh viêm da cơ địa, tỷ lệ mắc bệnh ở trẻ sinh mổ cũng cao hơn (20,2% so với 18,8% ở sinh thường).

Theo website Bệnh viện Nhi Trung ương, dị ứng là một rối loạn quá mẫn của hệ miễn dịch. Phản ứng dị ứng xảy ra để chống lại các chất vô hại trong môi trường. Các phản ứng này thường nhanh chóng và có thể dự đoán được. Các bệnh lý dị ứng phổ biến gồm dị ứng thuốc, hen phế quản cấp, mày đay - phù Quincke, dị ứng thức ăn, viêm mũi dị ứng, viêm kết mạc dị ứng, viêm da cơ địa (viêm da atopy), các phản ứng quá mẫn với vaccin, dị ứng do côn trùng đốt.

Trong khi đó, tự miễn là bệnh xảy ra do bộ máy miễn dịch mất khả năng phân biệt các kháng nguyên bên ngoài và tự kháng nguyên, theo thông tin từ Bệnh viện Nguyễn Tri Phương (TP HCM). Khi đó, hệ miễn dịch thay vì kích hoạt phản ứng để chống lại các nhân tố lạ từ bên ngoài xâm nhập vào cơ thể, thì lại tự tạo kháng thể chống lại các thành phần ngay trong cơ thể. Có khoảng 80 loại bệnh tự miễn ảnh hưởng đến các bộ phận khác nhau của cơ thể, trong đó 5 bệnh tự miễn điển hình gồm bệnh vẩy nến, chàm da - thường gặp phổ biến ở trẻ nhỏ nhưng cũng có thể xuất hiện ở người lớn, bệnh đa xơ cứng, lupus ban đỏ hệ thống, bạch biến.

Cả dị ứng và tự miễn đều được xếp loại vào dạng bệnh mạn tính - căn bệnh tồn tại trong thời gian dài, khoảng từ 3 tháng đến nhiều hơn 1 năm.

Một em bé bị chàm sữa, cách gọi viêm da cơ địa ở trẻ nhỏ. Ảnh: u