Niet meer elk jaar nieuwe prik tegen griep of corona: voor het eerst vaccin ontwikkeld met AI

Onderzoekers van de universiteit van Cambridge in het Verenigd Koninkrijk hebben een nieuwe manier ontdekt om vaccins te ontwikkelen met de hulp van artificiële intelligentie. Dat moet het mogelijk maken om vaccins te produceren die meteen bescherming bieden voor een volledige familie van virussen.

Tijdens de coronapandemie werden we om de oren geslagen met de ene nieuwe variant van het coronavirus na de andere. Het was toen bang afwachten of de bestaande vaccins wel stand zouden houden tegen al die nieuwe varianten. En voor de griep bijvoorbeeld moet je elk jaar om een nieuwe prik, in de hoop dat die zal beschermen tegen de stam die die winter het meest zal circuleren.

De onderzoekers van Cambridge hopen dat dat binnenkort allemaal niet meer nodig is, door artificiële intelligentie te gebruiken bij de ontwikkeling van vaccins.

"Ze hebben in hun onderzoek AI gebruikt om de spike-eiwitten op alle varianten van het coronavirus met elkaar te vergelijken", legt viroloog Johan Neyts (KU Leuven) uit in De Wereld Vandaag op Radio 1. "Dat zijn die boompjes die je buiten op de viruscellen ziet zitten. Die bevatten enorm veel informatie over het virus en verschillen ook lichtjes bij elke variant."

"Met artificiële intelligentie zijn ze dan de gemene deler van al die spikes gaan zoeken. Zodat je immuunsysteem op basis daarvan in één keer kan leren om zich te beschermen tegen alle varianten."

En dat is toch iets helemaal nieuws, zegt Neyts. "Met potlood en papier zou zoiets onmogelijk zijn, hier bewijst artificiële intelligentie toch haar meerwaarde. Dankzij die technologie kan je veel gemakkelijker grote hoeveelheden informatie met elkaar vergelijken en daar de essentie uithalen."

De onderzoekers zeggen zelf dat het de eerste keer is dat er een vaccin getest wordt met daarin een belangrijk onderdeel ontworpen op basis van artificiële intelligentie.

In een eerste testfase is er bij 39 vrijwilligers gecontroleerd of het nieuwe vaccin wel veilig is. In een volgende ronde zal er bij 200 personen gekeken worden of het immuunsysteem op de gehoopte manier reageert.

Luister hier naar het gesprek met Johan Neyts in De Wereld Vandaag:

Neyts hoopt vooral dat dit ervoor zal zorgen dat we in de toekomst niet meer achter de feiten moeten aanlopen. "De hoop is dat je zo veel tijd kan winnen, bijvoorbeeld bij het uitbreken van een pandemie."

Voorlopig hebben de onderzoekers zich gefocust op de griep- en coronavirussen, maar ze zijn in hun laboratorium ook al bezig met het onderzoeken van het ebolavirus.